Budowa pióra i rodzaje piór

Pióra ptaków są wytworami naskórka pokrywającymi prawie całe ciało ptaków (z wyjątkiem nóg, na których znajdują się łuski). Wyróżniamy dwa podstawowe rodzaje piór: konturowe i puchowe, które różnią się budową i pełnioną funkcją.

Pióro konturowe zbudowane jest z osi i chorągiewki. Oś pióra ma postać elastycznej rogowej rurki, która stanowi punkt przyczepu dla chorągiewki. W osi wyróżniamy krótką dutkę, czyli część tkwiącą w skórze oraz długą stosinę znajdującą się ponad ciałem ptaka. Od stosiny odchodzą cienkie rogowe gałązki zwane promieniami. Każdy promień posiada drobne wyrostki tzw. promyki zakończone haczykami, które zazębiają się ze sobą. W ten sposób powstaje regularny układ promieni i promyków tworzących chorągiewkę, która u ptaków latających ma asymetryczną budowę. Pióra konturowe zachodzą na siebie dachówkowato, dzięki czemu tworzą powierzchnię aerodynamiczną. W przypadku przerwania ciągłej warstwy piór ptak przeczesuje dziobem swoje upierzenie zapinając rozdzielone haczyki.

Budowa pióra ptaka
Budowa pióra: 1 – chorągiewka, 2 – stosina, 3 – promienie, 4 – przypiórko, 5 – dutka

Pióra konturowe dzielimy na:

1. lotki – są to duże i sztywne pióra tworzące powierzchnię lotną skrzydła:

lotki I rzędu – okrywają kości dłoni;

lotki II rzędu – okrywają kości przedramienia;

2. sterówki – są to duże i sztywne pióra rozmieszczone wachlarzowato na ogonie, jak sama nazwa wskazuje sterują lotem ptaka;

3. pokrywy (pióra okrywowe) – pióra okrywające inne rodzaje piór oraz otwór uszny (porywy skrzydeł, ogona, głowy);

Pióra puchowe różnią się w budowie od konturowych. Mają krótką oś (dutka, brak stosiny) i miękkie, długie promienie, które nie mają struktur sczepiających. Tworzące więc luźną nitkowatą kontrukcję. Pióra puchowe okrywają ciała piskląt i występują pod piórami konturowymi dorosłych ptaków. Funkcją puchu jest zabezpieczenie ciała ptaka przed utratą ciepła (tworzą warstwę termoizolacyjną odgrywającą dużą rolę w utrzymaniu stałej temperatury ciała).

Pióra mogą mieć różne barwy, które zazwyczaj pełnią funkcją maskującą. Odgrywają też duże rolę w tokach, kiedy samce wabią swoje partnerki pięknym ubarwieniem godowym. Pióra ptaków (szczególnie wodnych) są pokryte woskową wydzieliną produkowaną przez znajdujący się nad kloaką gruczoł kuprowy. Dzięki niej są one odporne na wilgoć, co chroni ptaka przed przemoczeniem. Ptaki wymieniają pióra kilka razy do roku.

Polecamy również:

  • Rozmnażanie i rozwój ptaków

    Wszystkie ptaki są rozdzielnopłciowe. Zapłodnienie jest wewnętrzne, choć tylko nieliczne samce posiadają narząd kopulacyjny wynicowany z kloaki. Więcej »

  • Gatunki ptaków

    Ptaki bezgrzebieniowe to ptaki pozbawione grzebienia na mostku, które mają uwstecznione skrzydła. Są nielotami. Zaliczamy tutaj:• kiwi• strusie Więcej »

  • Układ pokarmowy, wydalniczy i nerwowy ptaków

    Układ pokarmowy ptaków składa się z bezzębnej jamy gębowej, gardzieli, przełyku, wola, dwuczęściowego żołądka i jelita (do którego w przednim odcinku uchodzi trzustka i wątroba) zakończonego kloaką. Więcej »

  • Znaczenie ptaków

    Pozytywne: 1. Ptaki stanowią dużą grupę konsumentów (zjadają bezkręgowce i drobne kręgowce), dlatego odgrywają dużą rolę w utrzymaniu równowagi biologicznej. 2. Ptaki żywiące się nektarem (np. kolibry) biorą udział w zapylaniu kwiatów. Więcej »

  • Układ krwionośny i oddychanie ptaków

    Patki posiadają zamknięty układ krwionośny. Składa się on z dwóch obiegów krwi: dużego i małego (płucnego). Budową przypomina układ krwionośny gadów. Zmiany następują w sercu. Serce składa się z dwóch przedsionków (prawego i lewego)... Więcej »

Komentarze (16)
Wynik działania 4 + 4 =
HER-BA-TKĘ
2021-06-08 17:03:35
bosz thxxxxx
Mira
2021-05-03 12:44:16
Thx
young siadajdajta xd
2021-04-06 13:22:02
jest ok
XDprogramer2
2020-05-20 10:07:50
pomocne thx
progamer
2020-05-04 14:07:52
chej mojim zdanjem to genialne rze stwożyliśćie coś takiego. dostałem piontke ze kartuwki i bardzo sie ceisze jestem az w 3 klasie bo zdalem i mega śie
Przemysław123pro
2020-05-04 14:06:22
Bardzo interesujące. Jestem pod subiektywnym wrażeniem. Moi państwo, świetna robota. Córka się wiele nauczyła c;
xXCezary1Xx
2020-05-02 08:40:10
dzięki
Bluefrank
2018-10-02 14:03:45
dostałem 6+
Bluefrank
2018-10-02 14:02:39
wielkie dzienki
Kry
2018-09-10 16:06:02
Dzięki
Cherry42
2018-02-26 22:56:27
Wielkie dzięki, miałam to na kartkówkę z przyrody i nie ogarnilam o co z tym chodzi, mam 5!
polski001
2017-01-08 13:27:25
WOW !!!!!!!!!!!!!
ADMIN
2016-06-16 09:47:22
@Tomek - bardzo dziękujemy za uwagę. Rzeczywiście ktoś się zagapił - na szczęście w tekście błędu nie powtórzył :)
Tomek
2016-06-14 04:40:49
W opisie pod rysunkiem jest błąd! Jest: "5 – dudka" a powinno być "5 - dutka"
Kari
2015-06-02 11:37:31
A jak wyglądają pióra puchowe. Bo z nazwy chyba wiem jak puszek. Ale z informacji na innej stronie czytałam że jak piskle ma pióra puchowe i nie umie skakać chodzić i rzecz jasna latać to oznacza że jest bardzo młode. Ale to które znalazłam umie chodzić i skakać latać niestety nie umie a jego pióra wyglądają jak puszek, więc nie wiem czy jest młode czy trochę już starsze. Co mam z nim zrobić, wypadło z gniazda, jeśli je włoże z powrotem to inne ptaki go zadziobią, co jeśli kot go znajdzie i zje. POMÓŻCIE JEST TAKI MAŁY I NIEPORADNY CO MAM ZROBIĆ.
kn
2015-01-19 18:09:37
Fajne i zrozumiałe .;-0
Ostatnio komentowane
jd
tak • 2021-09-26 18:53:47
5+1
jek • 2021-09-26 16:27:01
9+10=21
A • 2021-09-26 14:54:26
hh
ja • 2021-09-26 14:53:03
aha
sram • 2021-09-26 14:47:23