Rola przeznaczenia w życiu Edypa

Fatalizm

Dzieje Edypa zostają zdeterminowane przez fatum. Na jego rodzie ciąży klątwa, która zakazuje Lajosowi posiadania potomstwa. Złamanie tego zakazu uruchamia ciąg kolejnych klęsk klanu Labdakidów. Król Teb myśli, że jeśli porzuci pierworodnego syna w górach i dziecko zostanie pożarte, jego problemy się rozwiążą. Tak się jednak nie dzieje. Dziecko znajduje bowiem pasterz, który oddaje je pod opiekę władców Koryntu. W dorastającym chłopcu budzą się jednak podejrzenia z powodu dziwnego zachowania rówieśników, dlatego zasięga porady delfickiej wyroczni.

W tym miejscu zaznacza się działanie fatum. Edyp bojąc się bowiem popełnić zbrodni i kazirodztwa, udaje się do Teb. Widać zatem, że dzieje bohatera nie zależą od jego woli, ale znajdują się w rękach ślepego losu. Edyp w żaden sposób nie może się wyzwolić od fatalnej siły. Jego los został rozstrzygnięty jeszcze zanim mężczyzna przyszedł na świat.

Widzenie – ślepota

Bardzo istotnym narzędziem działania fatum jest nieświadomość bohatera. Grecy nazywali podobny stan terminem ate, co znaczyło tyle, co „zaślepienie”. To właśnie nieznajomość prawdy powoduje, że Edyp zabija własnego ojca i żeni się z matką.

Znamienne jest w „Królu Edypie” przeciwstawienie Edypa i Tyrezjasza. Pierwszy z mężczyzn wprawdzie nie ma problemów ze wzrokiem, ale jednak nie dostrzega swojej winy. Drugi natomiast to ślepiec, który posiada dar jasnowidzenia. Mamy tu do czynienia z sytuacją, w której widzącym jest ślepy, a „niewidomy” jest ślepcem. Wzrok uzyskuje w tragedii Sofoklesa wymiar metaforyczny. Chodzi tu o „oczy duszy”, czyli umiejętność spojrzenia we własne wnętrze. Edyp, aby uzyskać podobną umiejętność, musi wykłuć sobie oczy. Pozbycie się wzroku nie jest zatem tylko i wyłącznie karą, jaką wymierza sobie król Teb, ale drogą pokuty – skupienia się na tym, co naprawdę istotne.

Tym samym rola przeznaczenia w życiu Edypa uzyskuje wymiar podwójny: z jednej strony chodzi tu o zdeterminowanie egzystencji bohatera i spowodowanie jego nieszczęścia. Z drugiej strony można zauważyć, że przeznaczeniem Edypa jest dotarcie do prawdy o sobie samym.

Polecamy również:

  • Król Edyp - plan wydarzeń

    1. Nieszczęścia spadające na Teby i rozmowa Edypa z Kapłanem.2. Przybycie Kreona, który od wyroczni dowiedział się o zbrodniarzu przebywającym w mieście.3. Prośba chóru o pomoc bogów.4. Apel Edypa do mieszkańców miasta. Więcej »

  • Król Edyp - opracowanie (geneza, czas i miejsce akcji)

    „Król Edyp” powstał między 430 a 425 r. p. n. e. Sofokles oparł swoją tragedię na micie rodu Labdakidów. Motywem przewodnim opowieści była klątwa ciążąca na tebańskim klanie, która stała się przyczyną nieszczęść Edypa i jego dzieci. Więcej »

  • Król Edyp - interpretacja

    „Król Edyp” jest tragedią antyczną, której główny bohater musi stawić czoła swojemu losowi. Głównym problemem utworu wydaje się koncepcja przeznaczenia i jego roli w życiu każdego człowieka. Antyczne fatum determinuje dzieje Edypa i sprawia, że pomimo iż bohater czyni... Więcej »

  • Król Edyp - bohaterowie
  • Król Edyp - motywy

    Władza w „Królu Edypie” jest związana z odpowiedzialnością, dlatego Edyp czuje się zobowiązany odnaleźć mordercę Lajosa, aby uwolnić miasto od gniewu bogów. Wcześniej Lajos i Jokasta, aby uniknąć przeznaczenia (tym samym jako władcy nie narażać Teb na nieszczęścia) zdecydowali się... Więcej »

Komentarze (0)
Wynik działania 1 + 4 =
Ostatnio komentowane
Super przydało mi się to do zadania z Religii
• 2022-09-29 12:48:27
Dziękuję, pomogło mi w nauce :)
• 2022-09-29 12:05:27
Bardzo pomocny
• 2022-09-29 09:23:04
git
• 2022-09-27 14:46:23
Ok
• 2022-09-27 12:59:27