Rodzina wyrazów - wyrazy pokrewne, rdzeń

Rodzina wyrazów

Rodziną nazywa się grupę wyrazów mających wspólny rdzeń, czyli pochodzących od tego samego wyrazu podstawowego, który sam również wchodzi w jej skład. 

Przykład

brat – bratowa, bratać się, bratni, braterstwo, bratanek

dom – domostwo, domek, domownik, zadomowić się, domowy, udomowiony


Rdzeń to cząstka niepodzielna słowotwórczo będąca nośnikiem znaczenia. Rdzeniem może być cały wyraz niepodzielny słowotwórczo (np. mur, brat, tynk, kot). Wyrazy w obrębie rodziny łączy więc podobieństwo budowy i podobieństwo znaczenia.

Przykład 1

Rodziną jest grupa wyrazów kura, kurczę, kurczak, kurka, kur – wszystkie zawierają ten sam rdzeń (kur) i dotyczą przedstawicieli drobiu. Do tej rodziny nie należą (mimo obecności członu kur) słowa kuriozum (coś osobliwego, dziwnego), kurtka (odzież), kurkuma (przyprawa), ponieważ mają inne znaczenie.

Przykład 2

Rodziną jest grupa wyrazów mur, murek, murarka, murowany, murarz – wszystkie mają ten sam rdzeń (mur) i dotyczą ściany z cegieł lub kamieni. Do tej rodziny nie należą (mimo obecności członu mur) słowa: amur (ryba), chmura (skupienie kropelek wody), Murzyn (przedstawiciel rasy czarnej) ze względu na inne znaczenie.

 

Wyrazy tworzące rodzinę wyrazów nazywa się wyrazami pokrewnymi.

Polecamy również:

  • Wyrazy pokrewne - rdzeń, rodzina wyrazów

    Wyrazy tworzące rodzinę wyrazów nazywa się pokrewnymi. Mają one wspólny rdzeń - cząstkę niepodzielną słowotwórczo będącą nośnikiem znaczenia. Więcej »

  • Formant - przedrostek, przyrostek, wrostek, formant zerowy

    Co to jest formant Wiele wyrazów w naszym języku powstaje w ten sposób, że do słów istniejących dodaje się różne cząstki. Np. do zapożyczonych słów chat (‘rozmowa za pośrednictwem Internetu’) i mail (‘wiadomość wysłana pocztą... Więcej »

  • Zdrobnienie

    Wyraz oznaczający obiekt, rzecz lub osobę mniejszą od tej, która została określona w wyrazie podstawowym. Zdrobnienie tworzone jest poprzez dodanie odpowiedniego formantu (słowotwórczej części wyrazu, którą dodaje się do rdzenia). Zdrobnienie może posiadać wydźwięk pozytywny, ale również... Więcej »

  • Zgrubienie

    Wyraz oznaczający obiekt większy od tego, który został określony wyrazem podstawowym. Zostaje utworzony poprzez dodanie odpowiedniego formantu do rdzenia wyrazu podstawowego. Więcej »

Komentarze (7)
Wynik działania 3 + 1 =
Pohov
2023-10-24 17:07:00
Bardzo fajnie tekst
Szim on
2023-09-13 15:00:57
A do słowo dużo
Jacek Nowicki
2023-03-23 18:03:46
Poezja
Ciasto
2022-12-11 16:21:13
A do słowa konspiracja?
123do-re-mi
2021-03-08 16:34:27
Bardzo pomocne :)
62827
2020-12-09 08:32:06
Bardzo fajna stronka
filip
2020-09-25 16:57:45
Thx
Ostatnio komentowane
mega fajne
anonim • 2026-11-11 20:55:05
hej
anonim • 2026-11-10 11:58:13
To bardzo przykra historja.
anonim • 2026-11-08 15:12:13