Kartoteka jako antydramat - cechy (groteska, absurd)

„Kartoteka” Różewicza określana jest mianem antydramatu, ponieważ łamie podstawowe założenia gatunku. Ma otwartą kompozycję, nieokreślonego bohatera, jest asceniczna i groteskowa. Autor celowo przywołuje pewne konwencje (dramat antyczny, dramat romantyczny), by podjąć z nimi polemikę.

Cechy „Kartoteki” jako antydramatu

- Główny bohater nie ma własnego imienia, posługuje się różnymi popularnymi imionami (Staś, Dzidek, Henryk), „jest to człowiek bez określonego dokładniej wieku”, dla jednych jest małym chłopcem, dla innych mężczyzną w średnim wieku. Nie wiadomo, jak wygląda, co robi, jest po prostu człowiekiem z tłumu, jednym z wielu, którzy przeżyli wojnę. Jego tożsamość konstytuuje tylko doświadczenie wojny. To jedyna pewna rzecz, jaką o nim wiadomo.

- Główny bohater nie bierze czynnego udziału w wydarzeniach dramatu, istnieje niejako poza akcją, pozostaje bierny.

- Miejsce akcji również pozostaje niedopowiedziane – rzecz dzieje się w sypialni bohatera, w „zwykłym, przeciętnym pokoju”, ale drzwi na przeciwległych ścianach, przez które przechodzą różne postacie, sprawiają, że miejsce to staje się ulicą, w niektórych epizodach: kawiarnią, salą egzaminacyjną czy biurem.

- Utwór nie jest podzielony na akty i sceny, składa się z następujący po sobie luźno epizodów.

- Epizody nie są uporządkowane chronologicznie, współczesność przeplata się ze wspomnieniami.

- Kompozycja jest otwarta, nie układa się według przyjętego wzorca, obejmującego wprowadzenie i rozwój akcji do punktu kulminacyjnego. Układ poszczególnych epizodów wydaje się przypadkowy, jak kartki w rozrzuconej kartotece.

- Kompozycja, podobnie jak niektóre sceny, ma charakter groteskowy, patos przeplata się w niej ze śmiesznością.

- Groteska jest obecna również na płaszczyźnie świata przedstawionego – groteskowi są ludzie, ich zakłamanie sprawia, że stają się śmieszni, choć bardzo starają się uchodzić za poważnych i dojrzałych („czasy są niby duże, ale ludzie trochę mali”). Chodzą, mówią, sprawiają wrażenie zajętych, robiących ważne rzeczy, choć w rzeczywistości ich działania nie prowadzą do niczego, są pozorne.

- Tekst stanowi zlepek różnych gatunków – obok typowych dla dramatu partii dialogowych i monologowych pojawiają się fragmenty prozy i wierszy. Także wystąpienia chóru, charakterystycznego dla tragedii antycznej, są tu czymś obcym, wprowadzającym dysonans.

- Didaskalia nie tylko stanowią wskazówkę do realizacji dramatu, ale są jego integralną częścią.

Polecamy również:

  • Kartoteka - plan wydarzeń

    1. Rodzice rozmawiają na temat syna 2. Ojciec budzi syna, by z nim porozmawiać 3. Bohater wyznaje swoje dziecięce grzechy 4. Bohater rozmawia z kobietą leżącą pod kołdrą Więcej »

  • Kartoteka - opracowanie (geneza, czas i miejsce akcji, motywy)

    Szkice do „Kartoteki” powstały w roku 1957 pod wpływem sztuki Eugene'a Ionesco pt.: „Krzesła”. Po raz pierwszy „Kartoteka” ukazała się na łamach „Dialogu” w roku 1960. Wystawiono ją w tym samym roku w Warszawie, lecz nie została od razu w pełni zrozumiana i doceniona.... Więcej »

  • Kartoteka - bohaterowie

    Bohater - bezimienny, raz jest to mały chłopak, innym znów razem - dorosły mężczyzna. W dramacie nosi różne imiona: Dzidek, Janek, Kaziu, Władek, Tadzio. Nie jest istotny jego wygląd zewnętrzny. Zawód, jaki wykonuje Bohater, nie jest jasny – mowa o tym, iż jest dyrektorem instytutu,... Więcej »

  • Kartoteka - problematyka

    Główny problem poruszany w „Kartotece” to powojenne życie przedstawicieli pokolenia Kolumbów. Bezimienny Bohater dramatu jest jednym z wielu, którym udało się przeżyć koszmar wojny. To ona zabrała mu młodość, odarła z wszystkich ideałów, pozbawiła pewności i bezpieczeństwa.... Więcej »

  • Kartoteka - znaczenie tytułu

    Kartoteka to – z definicji słownikowej – zbiór kart uporządkowanym alfabetycznie lub w inny logiczny sposób. Zawiera w sobie określone informacje. W „Kartotece” Różewicza ten logiczny porządek został zaburzony. Więcej »

Komentarze (0)
Wynik działania 5 + 2 =
  • Najnowsze
  • Losowe
Ostatnio komentowane
.
• 2024-04-20 13:13:09
bez marii bylby nikim, bez pozdra
• 2024-04-18 17:47:36
walter white heisenberg?
• 2024-04-18 17:47:07
walter white?
• 2024-04-18 17:46:34
bARDZO FAJY TEKST! POWIEM SZCZERZE, ŻE MIAŁEM WZWÓD W TEMACIE PANIEN pOCKICH, ZWŁasza ...
• 2024-04-18 14:07:19