Józef Piłsudski - biografia i działalność

Józef Piłsudski biografia
Józef Piłsudski

Józef Piłsudski urodził się w 1867 roku w Zułowie na Wileńszczyźnie. Jego ojciec brał udział w powstaniu styczniowym, był komisarzem Rządu Narodowego w powiecie rosieńskim. Józef miał jedenaścioro rodzeństwa. W 1874 roku majątek Piłsudskich spłonął w pożarze, w skutek czego musieli się przenieść do Wilna. Piłsudski uczęszczał do wileńskiego gimnazjum, gdzie prowadzono intensywną rusyfikację. W 1884 roku zmarła jego matka.

W 1885 roku Piłsudski rozpoczął studia medyczne na Uniwersytecie w Charkowie, gdzie jednocześnie zaangażował się w działalność konspiracyjną. Zetknął się między innymi z organizacją Narodnaja Wola, która zorganizowała spisek na życie cara. W 1887 roku został z tego powodu aresztowany i zesłany na 5 lat w głąb Rosji. W irkuckim więzieniu, w którym przebywał, wybuchł bunt, za co dorzucono Piłsudskiemu pół roku więzienia.

Powrócił do Wilna w 1893 roku, gdzie związał się z PPS. Był redaktorem naczelnym „Robotnika”. W 1896 roku uczestniczył w Londynie w IV Kongresie Międzynarodówki, gdzie walczył o włączenie polskiej sprawy niepodległościowej w program partii. W 1899 roku ożenił się z Marią Juszkiewiczową, o którą konkurował z Romanem Dmowskim. Zmienił także wyznanie na luteranizm, aby móc wziąć z nią ślub. Małżeństwo zamieszkało w Łodzi.

Wkrótce Piłsudski został ponownie aresztowany z powodu odkrycia nielegalnie wydawanego przez niego „Robotnika”. Wskutek udawania choroby psychicznej został przeniesiony do szpitala w Petersburgu, skąd uciekł do Londynu. Po wybuchu wojny rosyjsko-japońskiej Piłsudski z ramienia PPS udał się do Tokio, gdzie chciał wynegocjować poparcie dla sprawy niepodległości Polski w zamian za utworzenie na terytorium Japonii oddziałów polskich walczących z Rosją. Rozmowy nie przyniosły jednak spodziewanych rezultatów.

W czasie rewolucji 1905 roku Piłsudski opowiedział się za radykalnymi działaniami partii i organizował bojówki walczące z Rosją. Utworzył Organizację Bojową PPS, której działalność miała charakter terrorystyczny. Po rozłamie w PPS Piłsudski został przywódcą PPS – Frakcji Rewolucyjnej. Związał się również z Aleksandrą Szczerbińską, z którą miał dwie córki (Wandę i Jadwigę), a z którą ożenił się dopiero w 1921 roku. W latach 1908-1912 Piłsudski tworzył tajne organizacje militarne, z których potem wyłoniły się Legiony: Związek Walki Czynnej we Lwowie, Towarzystwo „Strzelec” w Krakowie, Polskie Drużyny Strzeleckie. Po wybuchu I wojny światowej, w 1914 roku pod oficjalnym protektoratem Austrii powstała I Kompania Kadrowa.

 Józef Piłsudski biografia
Józef Piłsudski (ok. 1919 r.)

 

W czasie wojny Piłsudski opowiedział się najpierw po stronie Austro-Węgier, występując przeciwko Rosji wraz z utworzonymi przez siebie oddziałami, zaś w 1917 roku odmówił przysięgi na wierność Niemcom, za co został internowany i osadzony w twierdzy w Magdeburgu. W tym czasie wojna została przegrana przez Niemcy, Piłsudskiego zwolniono i 10 listopada 1918 roku przyjechał pociągiem do Warszawy. Powstała wcześniej Rada Regencyjna oddała Piłsudskiemu władzę, w skutek czego został ogłoszony Tymczasowym Naczelnikiem Państwa.

W 1919 roku Piłsudski powołał pierwszego premiera Polski, Ignacego Paderewskiego. Następnie odbyły się wybory do Sejmu, a w lutym uchwalono Małą Konstytucję, wedle której Piłsudski został Naczelnikiem Państwa. W 1919 roku Piłsudski zorganizował wyprawę wileńską, w wyniku której Polacy zajęli Wilno. Działanie to rozpoczęło wojnę polsko-bolszewicką. Wyprawa wileńska stała się jednak kością niezgody między Polską i Litwą, a endecja oskarżyła Piłsudskiego o zdradę. W 1920 roku miał miejsce kolejny etap wojny – wyprawa kijowska, która ostatecznie skończyła się klęską.

Po tych porażkach Piłsudski spotkał się z ogromną krytyką ze strony polskiego rządu. W dniach 13-25 sierpnia odbyła się bitwa warszawska, uznawana za jedną z najważniejszych bitwę w historii świata ze względu na to, że zatrzymała marsz bolszewików na Europę Zachodnią. W 1921 roku podpisano traktat ryski kończący wojnę polsko-bolszewicką.

Józef Piłsudski biografia
Józef Piłsudski w trakcie przewrotu majowego (13 V 1926)

 

Po wyborze pierwszego Prezydenta Polski, Piłsudski usunął się z polityki, jednak narastające napięcie w kraju, ciągle zmieniające się rządy itd., spowodowały, że ostatecznie w 1926 roku Piłsudski wraz z wojskiem, które opowiedziało się po jego stronie, dokonał przewrotu majowego i usunął dotychczasowy rząd Wincentego Witosa. Nowym prezydentem został Ignacy Mościcki. Rządy sanacji w latach 1926-1939 były jednak systemem autorytarnym, który ma na swoim koncie wiele niechlubnych decyzji (jak proces brzeski i utworzenie obozu w Berezie Kartuskiej). Piłsudski piastował funkcję premiera w latach 1926-1928. Drugi Rząd Piłsudskiego został utworzony w 1930 roku, ale przetrwał tylko kilka miesięcy.

Józef Piłsudski zmarł w 1935 roku prawdopodobnie na raka żołądka. Został pochowany w krypcie na Wawelu, zaś jego serce spoczęło w grobie matki w Wilnie.

Polecamy również:

  • Wielki kryzys gospodarczy 1929 - przyczyny, skutki i przebieg

    Światowy kryzys gospodarczy rozpoczął się 24 października 1929 roku, kiedy na nowojorskiej giełdzie Wall Street dramatycznie spadły ceny akcji. Był to tak zwany czarny czwartek. Wielki kryzys ekonomiczny trwał do 1933 roku i miał tragiczne skutki. Więcej »

  • Geneza i cechy totalitaryzmu

    Totalitaryzm rozumiany jako polityczny system zniewolenia jest zjawiskiem charakterystycznym dla XX wieku, jednak wielu badaczy tego problemu dostrzega jego przejawy już w świecie antycznym. Ludwik Habuda uważa na przykład, że elementy totalitaryzmu istniały w ustroju starożytnego Rzymu. Więcej »

  • Traktat wersalski - postanowienia, skutki i znaczenie traktatu

    Traktat wersalski był układem pokojowym pomiędzy Niemcami i państwami ententy, który ostatecznie zakończył I wojnę światową. Podpisano go w Paryżu 28 czerwca 1919 roku, a ratyfikowano 10 stycznia 1920. Więcej »

Komentarze (0)
Wynik działania 3 + 3 =
Ostatnio komentowane
Ciekawe
• 2022-12-08 15:17:01
Śkad wziął się taki wynik?
• 2022-12-05 21:24:47
Ok
• 2022-12-05 13:53:43
ok
• 2022-12-02 16:29:38
dzięki
• 2022-11-28 16:21:19