Zmiany w strukturze produkcji energii elektrycznej i zmiany zużycia energii na świecie

Wraz z postępem cywilizacji ludzkiej wzrastało jej zapotrzebowanie na energię. Początkowo paliwo (np. drewno) służyło wyłącznie do przygotowywania posiłków. Rewolucja neolityczna (rolnicza), a zwłaszcza rewolucja przemysłowa spowodowały wzrost zużycia energii zarówno przez gospodarstwa domowe, jak i rolnictwo, transport i inne usługi oraz przemysł. Wiązało się to z postępem technologicznych, który wyrażał się w konstruowaniu maszyn ułatwiających pracę i życie człowieka, ale zarazem wymagających różnych form energii do działania. Współcześnie w erze globalnej cywilizacji technicznej zużycie energii jest jeszcze większe niż w okresie pierwszej i drugiej rewolucji przemysłowej w XIX i na początku XX wieku (efekt rozwoju transportu i komunikacji w skali globalnej, upowszechnienia samochodu oraz wykorzystania energii elektrycznej przez różne urządzenia domowe, przemysłowe i inne).

Analizując zarówno wielkość produkcji energii, jak i jej zużycie odnosimy je zazwyczaj do: energii pierwotnej oraz energii elektrycznej.
Pod pojęciem energia elektryczna rozumiemy zazwyczaj energię prądu elektrycznego przekazywaną do odbiornika, który dzięki niej wykonuje pracę lub zmienia ją na inną formę energii. Wykorzystanie energii elektrycznej upowszechniło się w XX wieku.
Szerszym pojęciem jest energia pierwotna. Jest to energia zawarta w nośnikach energii pozyskiwanych z wszystkich odnawialnych i nieodnawialnych zasobów naturalnych, wykorzystywana w różnych celach (w produkcji elektryczności, jako paliwa, opał, źródło energii mechanicznej itp.).

Przed rewolucją przemysłową w produkcji energii dominowała biomasa. Wykorzystywano też energię mięśni ludzkich i zwierzęcych oraz energię wiatru i energię wodną.
Wiek XIX stał się wiekiem węgla, wiek XX wiekiem ropy naftowej. W jego drugiej połowie wzrosło znaczenie gazu ziemnego i energetyki jądrowej, współcześnie zaś intensywnie rozwija się wykorzystanie alternatywnych źródeł energii (równocześnie w XX wieku zarówno w krajach rozwiniętych, jak i rozwijających się rozwijano wielkie projekty hydrotechniczne).
Na przełomie XX i XXI wieku w produkcji energii pierwotnej dominowała ropa naftowa – ok. 40% udziału (gł. źródło paliw ciekłych dla transportu samochodowego, wodnego i lotniczego), na dalszych miejscach znajdowały się: węgiel kamienny i brunatny (ok. 23%) oraz gaz ziemny (ok. 22,5%). Energia jądrowa dostarczała ok. 6,5% energii pierwotnej, energia wodna ok. 7%, a pozostałe alternatywne źródła energii ok. 1%.
Inaczej przedstawia się struktura produkcji energii elektrycznej. Udział paliw kopalnych w produkcji elektryczności wynosił (2008 r.) 67% - z tego udział węgla kamiennego i brunatnego 41%, gazu ziemnego 21%, a ropy naftowej tylko 5,5%. Udział energetyki jądrowej w produkcji energii elektrycznej w skali świata wynosi 13%, a źródeł odnawialnych 18%, z czego energii wodnej 16%, a energii wiatru 1,1%.

W poszczególnych krajach znaczenie poszczególnych źródeł energii w wytwarzaniu elektryczności jest różne.
Energetyka cieplna ma dominujące znaczenie m.in. w: Arabii Saudyjskiej (udział paliw kopalnych w wytwarzaniu elektryczności równy 100%), w Polsce (>98%), Australii (92%), Chinach (83%), USA (72,5%), czy Niemczech (64%). O ile jedna w Polsce, Chinach, USA, czy Niemczech w produkcji energii dominują elektrownie węglowe,  o tyle w Arabii Saudyjskiej, czy nie wspomnianych powyżej Rosji i Holandii (Niderlandach) dominują elektrownie gazowe lub opalane ropą naftową.
Energetyka jądrowa największe znaczenie ma we Francji, gdzie dostarcza (2012) 77% energii elektrycznej. Duży (>50%) udział w produkcji elektryczności ma też energetyka

Autor: dr Krzysztof Jarzyna z Instytutu Geografii UJK w Kielcach

Polecamy również:

Komentarze (0)
Wynik działania 1 + 2 =
Ostatnio komentowane
Czyli,powiedzenie Polak Węgier dwa bratanki,nie jak się nie odnoszą względem pochodzen...
• 2022-06-16 19:03:58
ekstra
• 2022-06-18 17:12:40
ok
• 2022-06-08 15:52:28
dzięks
• 2022-06-06 19:26:13
Ale proste
• 2022-06-06 14:23:48