Zmiany liczby ludności na świecie, kontynentach i w wybranych państwach

W roku 2012 liczba ludności Ziemi przekroczyła 7 mld. Jeszcze na początku XIX wieku ludzi było ponad 7 razy mniej. Szacuje się, że pod koniec ostatniego zlodowacenia (ok. 10 tys. lat p.n.e.) Ziemię zamieszkiwało około 5 mln ludzi. W następstwie rolniczej rewolucji neolitycznej (ok. 5 tys. lat p.n.e.) liczba ta podwoiła się. Na przełomie er (1 r. n.e.) – a więc w czasie rozkwitu Starożytnego Rzymu i starożytnych Chin – liczba ludności Ziemi szacowana jest na około 250 mln. Około roku 1500 n.e. liczba ludności osiągnęła około 500 mln. Miliard ludzi zamieszkiwał Ziemię po raz pierwszy około 1820 roku (następstwa rewolucji przemysłowej i postępu w rolnictwie).

Dalszy wzrost liczby ludności wiązał się m.in. z postępem medycyny i mniejszą umieralnością dzieci w wieku do lat 5. Podwojenie liczby ludności (2 mld) nastąpiło około 1930 roku (po 110 latach), kolejne jej podwojenie (4 mld) ok. 1974 roku (po 44 latach). Liczba ludności Ziemi przekroczyła 5 mld w 1988 roku, a 6 mld w 1999 roku. Prognozy ONZ zakładają, że do połowy XXI w. liczba mieszkańców Ziemi może wzrosnąć  do ponad 9 mld ludzi (średnia z prognoz).

W 2011 roku ponad 60% ludności Ziemi zamieszkiwało w Azji, około 15% mieszkańców Ziemi było Afrykanami, nieco mniej (13,5%) zamieszkiwało Ameryki, Europejczycy stanowili około 10% mieszkańców naszej planety, zaś najmniej liczni byli Australijczycy i wyspiarze wysp Oceanii (0,5%).

W porównaniu z rokiem 1950 można zauważyć ponad dwukrotny spadek udziału mieszkańców Europy (21% mieszkańców Ziemi w 1950 roku), niewielki (o 5%), wzrost udziału mieszkańców Azji i prawie dwukrotny wzrost udziału mieszkańców Afryki (z 9%). Od 1950 roku liczba mieszkańców Europy wzrosła bowiem tylko o 30%, zaś mieszkańców Afryki prawie 5-krotnie.

W ten sposób sytuacja prawie wróciła do warunków z połowy XVII wieku, kiedy liczba ludności Afryki wynosiła około 100 mln osób, co stanowiło 18% liczby ludności Ziemi. W następnych 200 latach Afryka przeżywała regres demograficzny, jako efekt europejskiego i arabskiego handlu niewolnikami, później zaś krwawego podboju przez mocarstwa europejskie.

W Europie od połowy XVIII wieku do drugiej połowy wieku XX nastąpił około 5-krotny wzrost liczby ludności i to mimo emigracji do Ameryk oraz wojen ogólnoeuropejskich (wojny napoleońskie, dwie wojny światowe). W Ameryce miał miejsce ponad 5-krotny wzrost liczby ludności między 1850 r. a 1950 r., jako skutek napływu imigrantów z Europy (głównie do USA, ale też do Kanady, Brazylii i Argentyny). Dalszy szybki wzrost liczby ludności Ameryk w 2 połowie XX wieku wynikał głównie z eksplozji demograficznej w krajach Ameryki Łacińskiej. Wcześniej jednak (w XVI w.) liczba ludności Ameryk znacząco spadła w następstwie podboju europejskiego, z którym wiązały się epidemie nieznanych wcześniej w Ameryce chorób (spadek z ponad 50 mln do 13 mln mieszkańców).

Wspomniany wzrost liczby ludności Ziemi przerywany był przez kryzysy demograficzne związane z wojnami, chorobami zakaźnymi, klęskami głodu i klęskami żywiołowymi. Kryzysy takie dotyczyć mogły dużych obszarów lub mieć znaczenie regionalne. Szacuje się, że pandemia Czarnej Śmierci z połowy XIV wieku spowodowała spadek liczby ludności Ziemi do 1400 roku z około 450 mln do około 350-275 mln. W Chinach pomiędzy rokiem 1200 a 1400 liczba ludności na skutek podboju mongolskiego i epidemii Czarnej Śmierci spadła ze 123 mln do 65 mln. W trakcie wojny Paragwaju z Brazylią i Argentyną (1864-70) w działaniach zbrojnych oraz z głodu i od chorób zginęło ponad 300 tys. mieszkańców Paragwaju (1/3 do 2/3 mieszkańców tego państwa). Erupcja wulkany Laki na Islandii

Autor: dr Krzysztof Jarzyna z Instytutu Geografii UJK w Kielcach

Polecamy również:

  • Umieralność i zagrożenia zdrowia na świecie

    Całkowity współczynnik umieralności (wyrażony jako ilość zgonów w danym okresie w przeliczeniu na 1000 mieszkańców jakiegoś obszaru) jest zróżnicowany przestrzennie. W 2011 roku (według danych OECD) największe wartości współczynnika obserwowano w krajach afrykańskich na południe... Więcej »

  • Problem ubóstwa i głodu na świecie - rejony, kraje, statystyki

    Według Organizacji Narodów Zjednoczonych do spraw Wyżywienia i Rolnictwa (FAO) dobowa wartość kaloryczna pokarmów wystarczająca dla normalnego funkcjonowania organizmu dorosłego człowieka wynosi 2500 kcal (wartość pożądana to 2700 kcal). Są to oczywiście wartości uśrednione. Więcej energii potrzebują... Więcej »

  • Eksplozja demograficzna i starzenie się społeczeństw - problemy demograficzne i ich skutki

    Eksplozja demograficzna to gwałtowny (zachodzący w okresie kilku dziesięcioleci) wzrost liczby ludności jakiegoś obszaru. Jest on wynikiem dużego spadku umieralności (zwłaszcza małych dzieci i niemowląt), przy utrzymującej się dużej rodności. Efektem są wysokie wartości współczynnika przyrostu naturalnego... Więcej »

  • Fazy i model przejścia demograficznego i epidemiologicznego

    Przejście demograficzne (model transformacji demograficznej) to opis zmian od społeczności ludzkiej charakteryzującej się wysokim współczynnikiem urodzeń i zgonów do społeczności odznaczającej się niskim współczynnikiem śmiertelności i urodzeń oraz opis zmian przyrostu naturalnego z tym związanych. Więcej »

Komentarze (0)
Wynik działania 5 + 1 =
Ostatnio komentowane
Rosja nadal jest państwem totalitarnym, a Polska sie nim staje.
• 2022-08-02 19:37:03
Ef. 6:12 [ 11 - 20]. 1Tes.2:13 ; 4: 8..... w tedy i dziś. Łuk.10: 16 .....
• 2022-08-01 16:36:20
To bardzo ciekawa historia godna uwagi każdego.
• 2022-07-12 15:12:25
@cotymowisz - dziękujemy za zwrócenie uwagi, wpis został poprawiony. Pozdrawiamy eszkol...
• 2022-07-07 11:03:54
Jest ok
• 2022-07-06 16:31:40