Struktura osadniczna Polski - geografia

Na sieć osadniczą naszego kraju składa się (stan 31.12.2011) 908 miast i 52 744 miejscowości wiejskich (w tym ok. 43 tys. wsi i 9,7 tys. kolonii i osad).

Wśród miejscowości wiejskich w Polsce wyróżniamy kilka głównych typów zabudowy wiejskiej, rozwijających się w wielu przypadkach od Średniowiecza. Wzdłuż jednej drogi rozwinęły się: ulicówki, szeregówki, rzędówki i łańcuchówki (w dolinach górskich). Przy rozbiegających się  2 drogach powstały widlice, zaś przy wielu łączących się drogach wielodrożnice. Owalnice (okolnice) powstały wokół centralnego placu.
Największe wsie w Polsce (o liczbie mieszkańców przekraczającej 1 000 mieszkańców istnieją w południowo-wschodniej Polsce (np. Ochotnica Dolna u podnóża Gorców).

Wśród miejscowości miejskich przeważają te najmniejsze – o liczbie ludności poniżej 5 tys. Było ich w 2011 roku 323.
Miast o liczbie mieszkańców od 5 do10 tys. jest 182,
podobnie jak miast o liczbie mieszkańców od 10 do 20 tys.
Miast o liczbie mieszkańców od 20 do 50 tys. jest 135,
miast o liczbie ludności od 50 do 100 tys. – 47,
a miast o liczbie ludności od 100 do 200 tys. – 22.

Miast o liczbie ludności 200 tys. osób i powyżej jest tylko 17. Są to:
- Warszawa (Miasto stołeczne) – o liczbie ludności 1 mln 708 tys. 500 osób w 2011 roku (jest to najbardziej ludne miasto w Polsce – jedyne o liczbie mieszkańców przekraczającej 1 mln),
- Kraków – o liczbie ludności 759 tys. 100 osób w 2011 roku,
- Łódź – o liczbie ludności 725 tys. 100 osób w 2011 roku,
- Wrocław – o liczbie ludności 631 tys. 200 osób w 2011 roku,
- Poznań – o liczbie ludności 553 tys. 600 osób w 2011 roku,
- Gdańsk – o liczbie ludności 460 tys. 500 osób w 2011 roku,
- Szczecin – o liczbie ludności 409 tys. 600 osób w 2011 roku,
- Bydgoszcz – o liczbie ludności 363 tys. osób w 2011 roku,
- Lublin – o liczbie ludności 348 tys. 600 osób w 2011 roku,
- Katowice – o liczbie ludności 309 tys. 300 osób w 2011 roku,
- Białystok – o liczbie ludności 294 tys. 300 osób w 2011 roku,
- Gdynia – o liczbie ludności 248 tys. 900 osób w 2011 roku,
- Częstochowa – o liczbie ludności 235 tys. 800 osób w 2011 roku,
- Radom – o liczbie ludności 220 tys. 600 osób w 2011 roku,
- Sosnowiec – o liczbie ludności 215 tys. 300 osób w 2011 roku,
- Toruń – o liczbie ludności 204 tys. 900 osób w 2011 roku,
i Kielce – o liczbie ludności 201 tys. 800 osób w 2011 roku.

Ogólnie w miastach w 2011 roku mieszkało 60,7% ludności naszego kraju. Jest to wartość nieco niższa niż w roku 2000, kiedy w miastach mieszkało 61,9% mieszkańców Polski. Spadek ten należy wiązać z procesem suburbanizacji, czyli przenoszeniem się bogatszych mieszkańców miast na przedmieścia.
Wcześniej jednak, w okresie powojennym, szybko postępował w Polsce proces urbanizacji (efekt industrializacji kraju prowadzonej przez rząd komunistyczny). W roku 1946 w miastach mieszkało tylko 32% ludności Polski. W roku 1960 liczba ludności miejskiej i wiejskiej były już prawie równe, a w roku 1978 w miastach mieszkało już 57,5% mieszkańców kraju. Od tego jednak czasu wskaźnik urbanizacji wzrósł już jednak niewiele.

Autor: dr Krzysztof Jarzyna z Instytutu Geografii UJK w Kielcach

Polecamy również:

  • Rozwój miast w Polsce - przyczyny, skutki, geografia

    Miasta skupiały i skupiają ludność prowadzącą nierolniczą działalność gospodarczą. Osady takie istniały na ziemiach polskich już w czasach wczesnopiastowskich (np. jako podgrodzia). W okresie późniejszym (XIII-XIV w.) powstały na ziemiach polskich miasta w dzisiejszym pojęciu tego słowa, czyli osady o... Więcej »

Komentarze (0)
Wynik działania 2 + 5 =
Ostatnio komentowane
Dziękuję ????
• 2024-05-27 05:14:55
y
• 2024-05-26 09:41:20
ok
• 2024-05-20 16:01:25
W filmie nie ma ochronki, Ale strzały do robotników
• 2024-05-18 14:53:16