Chiny - informacje, ludność, gospodarka i in. - Geografia

Chińska Republika Ludowa

TERYTORIUM  I  LUDNOŚĆ  PAŃSTWA
Powierzchnia: 9 572,9 tys. km2 (3. pod względem wielkości państwo świata – po Federacji Rosyjskiej i Kanadzie),
w porównaniu z sytuacją z końca wieku XIX (późne Cesarstwo Chińskie) od bezpośrednich rządów Pekinu uniezależniła się Mongolia (do 1911 r. tzw. Mongolia Zewnętrzna),
wyspa Tajwan (36,2 tys. km2), która w latach 1895-1945 pozostawała pod rządami Japonii formalnie jest częścią Chin, ale jest niezależna od rządu w Pekinie (pod nazwą Republika Chińska) – jest to efekt wojny domowej w Chinach, Chiny kontynentalne w 1949 roku opanowali komuniści, a rząd Czang Kaj Szeka (rząd Republiki Chińskiej) utrzymał się na Tajwanie, Republika Chińska na Tajwanie uznawana jest jako niepodległe państwo tylko przez niektóre państwa świata a jej niepodległość broniona jest przez flotę amerykańską);
pod bezpośrednią władzę Pekinu wróciły też 2 niewielkie terytoria na południowym wybrzeżu Chin: Hongkong (dawna kolonia brytyjska w 1997 roku) i Makau (dawna kolonia portugalska w 1999 roku), mają one status specjalnych regionów autonomicznych – w ramach autonomii mają prawo do utrzymywania gospodarki kapitalistycznej i wlasnych systemów prawnych i administracyjnych.
Chińska Republika Ludowa toczy też spór terytorialny z Wietnamem i Republiką Chińską/Tajwanem o przynależność szeregu wysepek na Morzu Południowochińskim (Wyspy Spratly i Wyspy Paracelskie) oraz z Japonią o wyspy Senkaku/Diaoyu na Morzu Wschodniochińskim.
Na obrzeżach Wyżyny Tybetańskiej spornymi obszarami z Indiami są: Aksai (na zachodzie) i Arunaczal (na wschodzie)/

Liczba ludności (2010 r.): około 1 mld 338 mln ludzi (dodatkowo ponad 23 mln ludzi mieszka w kapitalistycznej Republice Chińskiej na Tajwanie) – ChRL to najludniejsze państwo zarówno Azji, jak i świata (mieszka tu prawie 20% populacji ludzkiej całej Ziemi).
Gęstość zaludnienia: średnio 140 osób/km2, ludność skupiona we wschodniej części kraju – na Niz. Chińskiej i na wybrzeżu w południowej części Chin (np. gęstość zaludnienia w Makau wynosi ponad 17,7 tys. osób/km2);
Kraj charakteryzuje dodatni przyrost naturalny (2009 r.): +5,0‰, przyrost zmniejszył się w związku z propagowaną przez rząd komunistyczny od lat 70.tych XX wieku polityką kontroli urodzin (polityką 1 dziecka), polityka ta spowodowała też powstanie nierównowagi liczebnej płci (na 100 mężczyzn przypadają średnio 93 kobiety), związanej z tradycyjnym dla kultury chińskiej oczekiwaniem posiadania potomka męskiego, polityka ta jest też srodkiem przymusu w stosunku do mniejszości etnicznych (wśród Ujgurów i Tybetańczyków zdarzały się przypadki przymusowej aborcji i sterylizacji kobiet);
Większość ludności Chin jest w w wieku produkcyjnym, osoby młodsze (0-19 lat) stanowią 27% ludności kraju, starsze (>64 lat) tylko 9,5%. Piramida wieku Chin jest więc piramidą stacjonarną – z pewnymi cechami piramidy regresyjnej.
Główną grupą etniczna w Chińskiej Republice Ludowej są Chińczycy (nazwa własna Han), stanowiący ponad 91% ludności kraju. Używają oni wielu dialektów mówionych języka chińskiego (najważniejszy to dialekt mandaryński). Uznawanych przez władze jest 55 mniejszości narodowych. Do największych należą:
- Zhuang (czytamy: Czuang) w południowo-wschodniej części kraju – ok. 18 mln,
- Mandżurowie (mandżurskiego pochodzenia była ostatnia dynastia cesarska Chin) gł. w Mandżurii na północnym wschodzie Chin – ok. 10,5 mln (większość ni używa już języka mandżurskiego),
- Hui (czytamy: Huej), w Azji Środkowej znani jako Dunganie – chińscy muzułmanie posługujący się na co dzień językiem chińskim, rozproszeni w całym kraju, ale najliczniejsi

Autor: dr Krzysztof Jarzyna z Instytutu Geografii UJK w Kielcach

Polecamy również:

Komentarze (0)
Wynik działania 1 + 1 =
Ostatnio komentowane
Rosja nadal jest państwem totalitarnym, a Polska sie nim staje.
• 2022-08-02 19:37:03
Ef. 6:12 [ 11 - 20]. 1Tes.2:13 ; 4: 8..... w tedy i dziś. Łuk.10: 16 .....
• 2022-08-01 16:36:20
To bardzo ciekawa historia godna uwagi każdego.
• 2022-07-12 15:12:25
@cotymowisz - dziękujemy za zwrócenie uwagi, wpis został poprawiony. Pozdrawiamy eszkol...
• 2022-07-07 11:03:54
Jest ok
• 2022-07-06 16:31:40