Owady

Owady są najliczniejszą grupą wśród stawonogów występującą główne na lądzie, choć niektóre z nich wtórnie przystosowały się do życia w wodzie.

Mają niewielkie rozmiary a ich segmentowane ciało pokryte jest chitynowym oskórkiem. Składa się ono z trzech zasadniczych części: głowy (6 segmentów), tułowia (3 segmenty) i odwłoku (zwykle 10-12 segmentów). Na głowie znajdują się oczy złożone (zbudowane z omatidiów), jedna para czułków i dwie par szczęk (druga para przekształcona w wargę dolną). Owady pobierają zróżnicowany pokarmu w związki czym wykształciły przystosowane do niego różne typy aparatów gębowych, które są przekształconymi odnóżami gębowymi (więcej na ten temat TUTAJ).

Na tułowiu owadów znajdują się trzy pary członowanych odnóży krocznych z pazurkami, które zbudowane są z pięciu elementów:

biodra (coxa),
krętarza (trochanter),
uda (femur),
golenia (tibia)
stopy (tarsus)

Budowa odnóża owada
Budowa odnóża owada

Typy odnóży owadów:

odnóża kroczne – to podstawowy typ odnóży (umożliwiający poruszanie się po różnych powierzchniach) występujący u większości owadów np. chrząszczy, błonkówek, muchówek i pluskwiaków;

odnóża bieżne – występują u owadów szybko biegających np. karaczanów i niektórych chrząszczy (biegaczowatych); w porównaniu z odnóżami krocznymi są dłuższe i smuklejsze;

odnóża pływne – występują u owadów wodnych np. u pływaka żółtobrzeżka i pluskolca pospolitego; są silnie spłaszczone i często pokryte rzędem włosków, które zwiększają powierzchnię pływną; w ten typ odnóży najczęściej przekształcona jest ostatnia para odnóży;

odnóża chwytne – występują u owadów drapieżnych (np. ważek i modliszek), które muszą podtrzymać swoją ofiarę; wyglądem przypominają scyzoryk; w ten typ odnóży najczęściej przekształcona jest pierwsza para odnóży;

odnóża skoczne – występują u owadów poruszających się za pomocą skoków np. u prostoskrzydłych (pasikoniki, koniki polne, świerszcze), pluskwiaków równoskrzydłych i pcheł; są wydłużone, posiadają silnie umięśnione udo i ostrygi; w ten typ odnóży najczęściej przekształcona jest ostatnia para odnóży;

odnóża grzebne – występują u owadów żyjących w ziemi (np. u turkucia podjadka), są silnie skrócone i przystosowane do kopania; w ten typ odnóży najczęściej przekształcona jest pierwsza para odnóży;

odnóża służące do zbierania pyłku – występują u owadów zbierających i przenoszących pyłek np. pszczół, zaopatrzone w specjalny koszyczek;

U owadów uskrzydlonych na drugim i trzecim segmencie znajdują się dwie pary skrzydeł, do których wnika jama ciała, nerwy i tchawki tworzące charakterystyczne użyłkowanie. U muchówek (mucha domowa, komar) tylne skrzydła uległy silnej redukcji i przekształciły się w przezmianki służące jako narząd równowagi. Z kolei u chrząszczy do lotu służy druga para skrzydeł, gdyż pierwsza przekształciła się w ochronne pokrywy. U owadów pasożytniczych (wesz, pchła) skrzydła mogą zaniknąć.

Tułów owadów zawiera mięśnie, które poruszają skrzydłami. W odwłoku znajduje się natomiast większość narządów wewnętrznych oraz narząd kopulacyjny u samców i pokładełko (narząd służąc do składania jaj) u samic. Niektóre owady na odwłoku (szerzeń, osa, pszczoła) posiadają dodatkowo żądło.

Polecamy również:

  • Owady chronione

    Ludzie od lat walczą z owadami, które uważają są za szkodniki. Część z nich faktycznie powoduje różne straty w gospodarce (np. niszczy uprawy, meble czy ubrania). W tym wypadku działanie człowieka jest zrozumiałe i uzasadnione Więcej »

  • Znaczenie owadów

    Owady odgrywają duża rolę w przyrodzie i w życiu człowieka. Związane jest to z tym, że stanowią najliczniejszą grupę organizmów na Ziemi i zajmują wiele różnych siedlisk (głównie lądowych, ale zdarzają się też owady wodne). Więcej »

  • Życie społeczne owadów

    Owady społeczne tworzą zorganizowane grupy, w których występuje podział obowiązków pomiędzy jej członkami zróżnicowanymi pod względem morfologicznym i fizjologicznym. Struktury socjalne tworzą pszczoły, osy, mrówki i termity. Więcej »

  • Rozmnażanie owadów

    Wszystkie owady są rozdzielnopłciowe. Czasami występuje u nich wyraźnie zaznaczony dymorfizm płciowy. Najczęściej rozmnażają się w sposób płciowy, w czasie kopulacji dochodzi do zapłodnienia wewnętrznego. Więcej »

  • Aparaty gębowe owadów

    Na głowie owadów znajdują się aparaty gębowe, które służą do pobierania pożywienia. W zależności od rodzaju pokarmu oraz sposobu jego pobierania wyróżnić możemy różne ich typy. Więcej »

Komentarze (0)
Wynik działania 2 + 5 =
Ostatnio komentowane
w
ldwjnd • 2021-07-27 09:06:46
żoną Jaroslawa Iwaszkiewicza była pisarka i tłumaczka Anna Iwaszkiewiczowa z domu Lilp...
Iwona • 2021-07-19 18:40:47
"Oda do radości" to utwór Beethovena. Schiller napisał "Do Radości".
Germanista • 2021-07-10 02:59:47
Zgromadzenie Narodowe (Konwent) nie było "rządem rewolucyjnym", a parlamentem.
Andrzej • 2021-07-06 08:15:34
Czy naprawdę nie dało się tego bardziej spłycić? Gdzie jest drugi syn? Ten który p...
Andrzej Koraben • 2021-06-30 11:34:39