Trockizm to ultralewicowy nurt w ramach ruchu komunistycznego, który zasadniczo wystąpił przeciw stalinizmowi. Bazę dla ruchu stanowiły poglądy społeczno-polityczne oraz ideologiczne Lwa Trockiego (stąd też nazwa). Kontynuacji tej doktryny podjęli się członkowie IV Międzynarodówki, która została utworzona w 1938 roku. Sam Trocki przedstawił swoje poglądy, w tym skrytykował przebieg rewolucji w Rosji, w sposób zdecydowany i jawny na przełomie lat 20. i 30. – od tego momentu rozpoczął się rozłam w łonie rosyjskiej partii komunistycznej. Z czasem trockizm wyodrębnił się i był mocno zwalczany przez zwolenników Stalina, za to popierała go część intelektualistów z Europy zachodniej.
Do głównych haseł, na bazie których opierał się trockizm należały:
- koncepcja permanentnej rewolucji – Trocki uznał, iż nie jest możliwa stworzenia systemu komunistycznego wyłącznie w jednym kraju, ale żeby zapewnić tryumf tego ustroju należy rozszerzyć zasięg rewolucji na cały glob, bowiem tylko rewolucja permanentna (na skalę światową) sprawi, że system ten utrzyma się;
- koncepcja tzw. eksportu rewolucji – to kategoria bardzo blisko powiązana z ideą permanentnej rewolucji głosząca, iż rewolucja powinna ogarnąć wiele państw na świecie, miało się tak stać dzięki zaangażowaniu działaczy komunistycznych, którzy będą aktywnie wspierali masy robotnicze w walce rewolucyjnej;
- potrzeba rozbudowanego tzw. centralizmu demokratycznego – dopuszczono możliwość swobodnego wyrażania myśli i opinii w ramach partii rewolucyjnej oraz istnienia innych koncepcji, poglądów i ideologii;
- uznanie zawiązania sojuszu robotniczo-chłopskiemu za szkodliwe,
- sprzeciw wobec sprawowaniu władzy wyłącznie przez jedną partię – pełnia władzy nie powinna spoczywać w rękach jednej partii, dopuszczono zasadę pluralizmu;
- nowy system gospodarczy wykluczający istnienie zarówno indywidualnej jak i kolektywnej własności; wszelkie dobra państwowe miały być powierzone pod zarząd elity państwowo-partyjnej.