Struktura zatrudnienia na świecie - zróżnicowanie państw świata pod względem struktury zawodowej

Analizując strukturę zatrudnienia (zawodową) danego państwa/regionu wyróżniamy dwie podstawowe grupy ludności:
- osoby aktywne zawodowo – pracujące (czynne zawodowo) lub bezrobotne, ale poszukujące pracy,
- osoby nieaktywne zawodowo – dzieci i młodzież (często pracują w krajach rozwijających się), emeryci i renciści (osoby niezdolne do pracy) i bezrobotni nie poszukujący pracy.

Udział osób aktywnych zawodowo w społeczeństwie zależy od struktury wiekowej społeczeństwa oraz od czynników kulturowych (np. zgodnie z tradycją muzułmańską, wcześniej występującą również w USA i w krajach Europy kobiety nie powinny podejmować pracy zarobkowej, skupiając się na prowadzeniu domu i wychowaniu dzieci). W większości państw ludność aktywna zawodowo stanowi około od 40 do 60% społeczeństwa, wyższa jest w krajach wysoko rozwiniętych (w Norwegii 71% w 2010 r.), niższa w krajach rozwijających się i muzułmańskich (w Turcji w 2010 r. 35%).

Osoby czynne zawodowo mogą pracować w:
- I sektorze gospodarki (rolnictwo, leśnictwo, rybołówstwo, wydobycie surowców mineralnych),
- II sektorze gospodarki (przemysł przetwórczy i budownictwo),
- III sektorze gospodarki (handel i usługi),
- IV sektorze gospodarki (usługi wyższego rzędu, np. bankowe).

Udział wspomnianych sektorów w zatrudnianie pracowników w danym społeczeństwie jest traktowany jako wskaźnik etapu rozwoju gospodarczego państw.
W krajach wysoko rozwiniętych gospodarczo udział pracowników I sektora jest niewielki, np. w Wielkiej Brytanii wynosił on w 2008 roku 1,4% (w Polsce był wyższy – 14%, co wynikało z późniejszego uprzemysłowienia, innego niż w Europie Zachodniej modelu rolnictwa oraz zachowania prywatnej gospodarki rolnej w czasach komunistycznych). W związku z automatyzacją w przemyśle i przenoszeniem się pracochłonnych gałęzi przemysłu do krajów z tańszą siła roboczą spada też tam zatrudnienie w przemyśle (20-30%). Najliczniejsi są tam pracownicy działu usług (prawie 80% np. w USA, czy Wielkiej Brytanii).

W krajach rozwijających się udział II sektora gospodarki (przemysł przetwórczy i budownictwo) wzrasta do około 40%. Udział rolnictwa spada, jest jednak zależny od warunków naturalnych – w pustynnej Arabii Saudyjskiej jest mały – ok. 4%, w Turcji wynosi ok. 35%. Coraz większe znaczenie w strukturze zatrudnienia maja tam też usługi, zwłaszcza usługi III sektora gospodarki (dotyczy to zwłaszcza społeczeństw z dużym udziałem ludności miejskiej).

W krajach słabo rozwiniętych (niektóre kraje afrykańskie i azjatyckie) przeważa ludność zatrudniona w rolnictwie (około 80%).

Autor: dr Krzysztof Jarzyna z Instytutu Geografii UJK w Kielcach

Polecamy również:

Komentarze (0)
Wynik działania 4 + 5 =
Ostatnio komentowane
Bardzo przydatne informacje. Przeczytałam z zainteresowaniem.
• 2022-08-13 18:28:30
Ola jest fajną dziewczyną i lubi się bawić z dziećmi i jest w ogóle fajną kobietą....
• 2022-08-09 19:00:20
Rosja nadal jest państwem totalitarnym, a Polska sie nim staje.
• 2022-08-02 19:37:03
Ef. 6:12 [ 11 - 20]. 1Tes.2:13 ; 4: 8..... w tedy i dziś. Łuk.10: 16 .....
• 2022-08-01 16:36:20
To bardzo ciekawa historia godna uwagi każdego.
• 2022-07-12 15:12:25