Rzeźbotwórcza działalność morza

Główne czynniki które przekształcają linię brzegową to energia fal morskich, pływów i w mniejszym stopniu prądów przybrzeżnych.

Niszcząca działalność fal morskich nosi nazwę abrazji. Jest ona wynikiem żłobienia i zdzierania dna i brzegu morskiego przez niesiony przez fale materiał skalny (piasek i otoczaki). Poza materiałem niesionym przez wodę czynnikiem niszczącym brzeg jest też siła uderzenia samych fal morskich (odpowiadająca uderzeniu masy 30 ton na metr kwadratowy). Najsilniej ta erozyjna działalność morza zaznacza się w obszarach występowania brzegu wysokiegoklifu (np. kredowe klify Dover w Wielkiej Brytanii, czy klify w Międzyzdrojach na wyspie Wolin i w Jastrzębiej Górze). Podcinanie brzegu przez fale zwłaszcza w trakcie wezbrań sztormowych powoduje utworzenie u podstawy klifu zagłębienie – niszy abrazyjnej. W połączeniu z osuwiskami i obrywami, które zachodzą na klifie abrazja powoduje cofanie się brzegu wysokiego. Klify zbudowane ze skał luźnych (np. utworów polodowcowych) cofają się szybko i w miarę równomiernie.

 Klify Dover
 Biłe klify Dover; autor: Rémi Jouan (11.2006), źródło: wikipedia.org

 

Tempo niszczenia takiego brzegu obrazuje przykład zniszczenia kościoła we wsi Trzęsacz koło Rewala na Pomorzu Zachodnim. Kościół zbudowany w 1250 roku

Autor: dr Krzysztof Jarzyna z Instytutu Geografii UJK w Kielcach

Polecamy również:

  • Linia brzegowa - co to jest? Elementy linii brzegowej

    Linia brzegowa to granica między wodą a lądem. Może ona się przemieszczać na skutek zmian poziomu wody w akwenie (np. pływów morskich). Na mapach zaznaczane jest średnie położenie linii brzegowej. Więcej »

  • Typy wybrzeży

    Wyróżnia się wiele genetycznych typów wybrzeży: fiordowe, riasowe, szkierowe, lagunowe, dalmatyńskie, mangrowe, limanowe, marszowe, wyrównane. Więcej »

Komentarze (0)
Wynik działania 1 + 1 =
Ostatnio komentowane
po jakiego uda ktoś to wymyślał
czarnypjes • 2021-10-17 16:53:04
doobry artykuł
Jan Marcalik • 2021-10-15 16:22:46
XD
Xd • 2021-10-15 13:34:06
Es
Olek • 2021-10-15 13:30:44