Porosty

Porosty (Lichenes) są samożywnymi organizmami lądowymi, które powstały w wyniku symbiozy grzyba (najczęściej workowca, rzadziej podstawczaka) z glonem (zielenicą). Z ewolucyjnego punktu widzenia porosty uważane są za grzyby zlichenizowane, czyli takie które współżyją z glonami. Związek pomiędzy symbiontami przynosi korzyści obu partnerom. Grzyb zapewnia glonowi schronienia i ułatwia mu pobieranie wody wraz z solami mineralnymi, w zamian zaś czerpie od niego substancje odżywcze wyprodukowane w czasie fotosyntezy. Niektóre teorie mówią, że związek ten ma nie symbiotyczny a niewolniczy charakter – grzyb, który sam może rozmnażać się płciowo więzi glona, czerpie z niego pokarm, ogranicz wzrost, a ponadto uniemożliwia mu rozmnażanie płciowe. Ten antagonistyczny typ współżycia nazwano helotyzmem.

Porost jako całość może rozmnażać się tylko w sposób bezpłciowy przez wyrostki lub urwistki. Wyrostki to cienkie i kruche odgałęzienia, które po odłamaniu od plechy rozrastają się w nowy organizm. Urwistki tworzone są we wnętrzu plechy przez jedną lub kilka komórek glonów otoczonych kilkoma strzępkami grzybów. Urwistki wysypują się po pęknięciu okrywy porostu i wraz z wiatrem rozprzestrzeniają się w środowisku. Grzyb może rozmnażać się zarówno płciowo jak i bezpłciowo – przez zarodniki lub fragmentację strzępek. Glon rozmnaża się tylko bezpłciowo przez podział komórki.

Formy plechy porostów:

Plecha porostów może przyjmować różne formy, podstawowe z nich to:

1. skorupiasta – przylega do podłoża, spotykana głównie u porostów żyjących na wyjątkowo niegościnnych i twardych podłożach( np. skałach); występuje m.in. u wzorca geograficznego;

Plecha skorupiasta

Rhizocarpon geographicum - plecha skorupiasta/Bot dk(12.07.2009)/commons.wikimedia.org

2. listkowata – nieco odstaje od podłoża, wyglądem przypomina liść; spotykana głównie u porostów żyjących na korze drzew lub na kamieniach; występuje m.in. u płucnicy islandzkiej, pustułki i złotorostu;

Plecha listkowata
Lobaria pulmonaria - plecha listkowata Bot dk (29.07.2008)/commons.wikimedia.org

3. krzaczkowata – porozgałęziana, przyczepiona do podłoża tylko lokalnie lub zwisająca (u porostów nadrzewnych); spotykana głównie u porostów żyjących na ściółce, pniach i konarach drzew; występuje m.in. u brodaczka i różnych gatunków chrobotków.

Plecha krzaczkowata
Pseudevernia furfuracea - plecha krzaczkowata/Dariusz Kubiak(13.09.2012)/
commons.wikimedia.org

Najbardziej wytrzymałe na zanieczyszczenia powietrza są porosty o skorupiastej plesze a najbardziej wrażliwe o krzaczkowatej.

Znaczenie porostów:

1. Porosty są organizmami pionierskimi, dzięki swym niewielkim wymaganiom życiowym zasiedlają i przekształcają różne podłoża o trudnych warunkach życiowych, przez co czynią je bardziej dostępnymi dla innych organizmów. Występują w zarówno najzimniejszych jak i najgorętszych miejscach na kuli ziemskiej. Możemy spotkać je m.in. na wietrznej zmarzlinie, wysokogórskich turniach, piaszczystych glebach, nagich skałach, kamieniach, murach, korze drzew, dachówkach i wielu innych.

2. Porosty są bioindykatorami, czyli biologicznymi wskaźnikami czystości powietrza – stworzona skala porostowa pozwala określić stopień skażenia atmosfery dwutlenkiem siarki.

3. Porosty są elementem budulcowym gniazd niektórych ptaków, schronieniem dla bezkręgowców oraz podstawowym składnikiem pożywienia dla zwierząt tundry (reniferów, piżmowołów), dawniej misecznica jadalna była spożywana przez ludzi, którzy uważali ja za biblijną mannę z nieba.

4. Porosty wykorzystywane są w medycynie (do produkcji leków np. płucnica islandzka) oraz w kosmetologii (do produkcji perfum), dawniej również w farbiarstwie (do produkcji barwinków).

 

Polecamy również:

  • Budowa grzybów

    Grzyby nie tworzą tkanek ani narządów. Niektóre z nich są organizmami jednokomórkowymi (droższe). Większość ma plechowate ciało zwane grzybnią. Grzybnia zbudowana jest ze strzępek, czyli nitkowatych struktur wypełnionych cytoplazmą, w której krążą organelle... Więcej »

  • Odżywianie i oddychanie grzybów

    Odżywianie się grzybów: Grzyby nie posiadają chloroplastów, w związku z czym nie potrafią samodzielnie wytworzyć pokarmu. Są więc organizmami cudzożywnymi, które substancje organiczne czerpią z otoczenia. Pokarm pobierany jest przez wchłanianie. Produkowane przez grzyby enzymy trawiennie... Więcej »

  • Rozmnażanie grzybów

    Grzyby mogą rozmnażać się na zarówno bezpłciowo jak i płciowo. Rozmnażanie bezpłciowe: 1. przez podział komórki macierzystej na dwie komórki potomne (u grzybów jednokomórkowych); 2. przez pączkowanie, gdzie nowy osobnik powstaje przez odpączkowanie od osobnika... Więcej »

  • Rodzaje grzybów

    Obecnie znanych jest ok. 80 tysięcy gatunków grzybów, jednak przypuszcza się może być ich znacznie więcej, nawet ok. 1, 5 miliona. Najważniejsze grupy (typy w systematyce) grzybów to: skoczki, sprzężniowe, workowce i podstawczaki. Skoczki to najprostsze, zazwyczaj jednokomórkowe... Więcej »

  • Znaczenie grzybów

    Znaczenie pozytywne grzybów: 1. Grzyby saprofityczne są niezbędnym ogniwem obiegu materii w przyrodzie. Pełnią rolę reducentów (destruentów) rozkładających martwą materię ograniczą do prostych związków nieorganicznych, które mogą być ponownie wykorzystane. 2.... Więcej »

Komentarze (4)
Wynik działania 3 + 3 =
hihihi
2021-04-06 11:17:25
o naprawde fajne
PatrycjaXDDDDDD
2021-02-09 16:53:42
super
xXxXxXxXxKoplexsiaraXxXxXxXxXx
2020-03-25 19:32:38
słąbe ąłę dóśtąłęm 5+ hąhąhą!!!
julka
2017-10-15 15:43:55
Brdzo fajna praca przyda sie
Ostatnio komentowane
Rosja nadal jest państwem totalitarnym, a Polska sie nim staje.
• 2022-08-02 19:37:03
Ef. 6:12 [ 11 - 20]. 1Tes.2:13 ; 4: 8..... w tedy i dziś. Łuk.10: 16 .....
• 2022-08-01 16:36:20
To bardzo ciekawa historia godna uwagi każdego.
• 2022-07-12 15:12:25
@cotymowisz - dziękujemy za zwrócenie uwagi, wpis został poprawiony. Pozdrawiamy eszkol...
• 2022-07-07 11:03:54
Jest ok
• 2022-07-06 16:31:40