Brzezina - opracowanie (geneza, czas i miejsce akcji, interpretacja, bohaterowie)

Geneza, czas i miejsce akcji

„Brzezina” to opowiadanie Jarosława Iwaszkiewicza napisane na początku lat 30., pochodzące z tomu „Panny z Wilka” (1933). Akcja utworu rozgrywa się prawdopodobnie w latach 20. XX wieku, w małej polskiej leśniczówce. W opowiadaniu wspomina się również sanatorium w Davos, gdzie Stanisław leczył się na gruźlicę. Czasoprzestrzeń nie zostaje jednak bliżej określona, dlatego opowiadanie ma sensy uniwersalne.

Interpretacja

„Brzezina” jest opowiadaniem, w którym dochodzi do głosu szczególna metafizyka charakterystyczna Iwaszkiewiczowi, polegająca na tajemniczym związku miłości i śmierci. Stanisław, jeden z bohaterów utworu, odkrywa urok miłosnych uniesień w ostatnich tygodniach swojego życia. Instynkt śmierci niejako potęguje zmysłowe doznania, a nawet je prowokuje. Jednocześnie miłość, która przychodzi zdecydowanie za późno, nadaje losom bohatera wymiar tragiczny.

Owa ciemna, zdecydowanie pesymistyczna tonacja opowiadania odróżnia „Brzezinę” np. od nostalgicznych „Panien z Wilka”. Śmierć jest tu wpisana w odwieczny ład świata i człowiek nie może w żaden sposób jej uniknąć. W historii Stanisława pojawiają się wyraźne akcenty fatalistyczne. Śmierć unosi się nad całym światem „Brzeziny”, niejako odizolowanym od reszty rzeczywistości. To właśnie tutaj, w symbolicznej przestrzeni lasu, a więc swoistego labiryntu, bohaterowie odnajdują prawdę o ludzkiej egzystencji. Jest ona niewątpliwie przepojona smutkiem, samotnością i przemijaniem. Międzyludzkie relacje są niedoskonałe, naznaczone egoizmem i zazdrością.

Jednocześnie śmierć w „Brzezinie” jest nieodłącznie związana z korowodem życia. Pozwala ona bowiem uświadomić sobie urok egzystencji, jak dzieje się w wypadku Bolesława. Odejście brata paradoksalnie wydobywa go z traumy po śmierci żony. Nadchodzi bowiem jego kolej na czerpanie energii z wdzięków pięknej Maliny, a następnie wyjazd z posępnej leśniczówki i życie pełną piersią. Widać tu zatem inspiracje bergsonowskim pojęciem „elan vital” – pędu życiowego, który jest siłą ambiwalentną, niejako stymulowaną przez śmierć.  

Bohaterowie

Stanisław – młody, chory na gruźlicę mężczyzna, leczy się w słynnym sanatorium w Davos. Kiedy okazuje się, że nie ma dla niego nadziei, przyjeżdża do leśniczówki brata, by spokojnie umrzeć. Przed śmiercią nawiązuje zmysłowy romans z służącą brata Malwiną.

Bolesław – brat Stasia, leśniczy, wdowiec i ojciec kilkuletnie córki Oli. Żyje w cieniu śmierci żony Basi. Kiedy przyjeżdża brat, popada z nim w konflikt, ponieważ jest zazdrosny o Malwinę. Po śmierci Stasia zostaje kochankiem Malwiny, a potem wyjeżdża z leśniczówki.

Malwina (Malina) – służąca Bolesława, urodziwa, zdrowa dziewczyna o obfitych kobiecych kształtach, wzbudza pożądanie niemal wszystkich mężczyzn. Jednocześnie romansuje z Michałem i Stanisławem, a potem z Bolesławem. Wychodzi za Michała. Jest uosobieniem erotyzmu i macierzyństwa.

Michał – stróż leśniczówki, wesoły, przystojny, dobrze zbudowany mężczyzna, kochanek, a następnie narzeczony Maliny. Bolesław podejrzewa go o romans z jego zmarłą żoną Basią.

Polecamy również:

  • Panny z Wilka – streszczenie i plan wydarzeń

    Wydarzenia rozgrywają się w okresie dwudziestolecia międzywojennego. Głównym bohaterem opowiadania jest Wiktor Ruben, zarządca folwarku Stokroć, który z powodu zmęczenia i kłopotów ze zdrowiem postanawia odbyć podróż sentymentalną do okolic, z którymi wiążą się jego wspomnienia z... Więcej »

  • Ikar – streszczenie i plan wydarzeń

    Narrator opowiadania na początku opisuje obraz Petera Brueghla pt. „Ikar”, na którym malarz uwiecznił postać młodzieńca tonącego w morzu. Na obrazie nikt z otoczenia nie zwraca jednak uwagi na śmierć chłopca. Więcej »

  • Jarosław Iwaszkiewicz, Matka Joanna od aniołów – streszczenie

    Utwór rozpoczyna się w momencie gdy bohater Józef Suryn przybywa do Ludynia. Prowincjał jezuitów wysłał go tam by wypędził złego ducha z ciała jednej z urszulanek, matki przełożonej Joanny. Suryn zamierza wypędzić demona za pomocą odpowiedniej modlitwy. Po drodze zatrzymuje się w karczmie, w... Więcej »

  • Jarosław Iwaszkiewicz, Dzienniki – opracowanie

    Dzienniki Jarosława Iwaszkiewicza ukazały się w trzech tomach. Obejmują zapiski pisarza z lat 1911-1980. Stanowią dokument pozwalający na dogłębne poznanie twórcy w różnych aspektach jego życia. Więcej »

Komentarze (1)
Wynik działania 5 + 4 =
Sandra
2016-11-03 21:27:42
Malina nie była służącą Bolesława
  • Najnowsze
  • Losowe
Ostatnio komentowane
@Mariola - dziękujemy za zwrócenie uwagi, wpis został poprawiony. Pozdrawiamy :)
• 2024-04-16 07:36:55
Co za wstyd pomyśleć, że ja nie istnieje.
• 2024-04-12 15:30:23
supier
• 2024-04-11 18:27:13
bardzo pomocne
• 2024-04-09 17:22:24
Bardzo przydatne!
• 2024-03-24 16:49:06