Gall Anonim Kronika polska - streszczenie

Księga I

Księgę autor rozpoczyna dedykacją dla polskich władców i zwierzchników na dworze. Kronikarz podkreśla swoją małość wobec ich wiedzy i rozumu, a także prosi Ducha Świętego o pomoc i opiekę na czas pisania.

Wstęp – napisany na kształt rymowanej i rytmicznej pieśni – zdaje relację z cudownych narodziny Bolesława Krzywoustego. Jego rodzice nie mogli doczekać się potomka, dlatego doradzono im, aby odlali ze złota ludzką postać i złożyli w darach ofiarnych wraz z modlitwą do Boga. Rodzice sporządzili posążek i wysłali z nim posłów do dalekiego zakonu w Prowansji. Po złożeniu darów, mnisi modlili się i pościli przez trzy dni w intencji poczęcia królewskiego potomka. Po trzech dniach posłowie dowiedzieli się, że królowa poczęła syna i z radością wrócili do kraju. Narodzone dziecko to przyszły król, Bolesław Krzywousty.

Następuje tutaj właściwa, pisana już prozą, część utworu.

Na początku Gall opisuje położenie geograficzne Polski. Streszcza dzieje potomków polskich królów. Przytacza legendę o Popielu, księciu polskim. Okrutny władca zaprosił na ucztę swoich krewnych, których podejrzewał o spiskowanie w celu odebrania mu władzy. Podał im zatrute wino i uśmiercił wszystkich. Przed śmiercią biesiadnicy przeklęli Popiela i cały jego ród. Kilka dni później w mieście pojawiły się myszy, które zmierzały do zamku. Popiel próbował schronić się w wieży, ale myszy dopadły go i zjadły żywcem. Była to kara za okrutny mord na krewnych.

Inną, przytaczaną przez Galla legendą jest opowieść o Piaście. W Kruszwicy żył ubogi chłop, Piast Kołodziej. Podczas postrzyżyn jego najstarszego syna pojawiło się dwóch przybyszów. Mimo że Piast był biedny, zaprosił obcych wędrowców na ucztę. Podczas ceremonii jeden z przybyszy ochrzcił dziecko i nadał mu imię Ziemowit. Kolejnego dnia doszła do niego wieść, że mieszkańcy chcą wybrać nowego władcę. W drodze do grodu wszyscy zatrzymywali się u Piasta. Ten bał się, że wyczerpią mu się zapasy jedzenia, jednak okazało się, że spiżarnia wciąż jest pełna. Piast tłumaczył, że to zasługa tajemniczych gości. Wtedy jeden ze zmierzających na głosowanie stwierdził, że skoro Bóg sprzyja Piastowi, będzie on doskonałym władcą. W ten sposób Piast został księciem Kruszwicy.

Następnie Gall Anonim opisuje, w jaki sposób Polska stała się państwem chrześcijańskim. Dobrawa zażądała przed ślubem od Mieszka, aby Polska przyjęła chrzest. Kolejne stronice księgi zajmuje opis Bolesława Chrobrego: jego spotkania z cesarzem Ottonem, rządów itd. Bolesław zgromadził ogromne bogactwo, a wszyscy sąsiedzi zazdrościli mu znakomitej armii. Czytamy tutaj również o męczeńskiej śmierci św. Wojciecha.

Kolejny wierszowany fragment to opis śmierci Bolesława. Dalej Gall opowiada o tym, jak rozwijało się państwo polskie pod rządami kolejnych królów: Kazimierza Odnowiciela, Bolesława Śmiałego i Władysława Hermana. Gall Anonim relacjonuje słynny spór Bolesława Śmiałego z krakowskim biskupem Stanisławem, który ginie w czasie mszy świętej, zabity przez wysłanników króla. Na końcu księgi zamieszczono opis narodzin Bolesława Krzywoustego.

Księga II

Księga opisuje życie i młodość Bolesława Krzywoustego. Na początku czytamy o konflikcie między Bolesławem i jego bratem Zbigniewem i podziale państwa pomiędzy nich. Władca kształcił się od najmłodszych lat, lecz powszechnie doceniane są przede wszystkim jego umiejętności wojenne. To znakomity dowódca, odważny, mężny i silny. Na zasadzie kontrastu kronikarz ukazał Zbigniewa – buntownika gardzącego wiarą. W Księdze II poznajemy wojewodę Sieciecha spiskującego, by zabić obu braci i przejąć władzę. Wiele opisów kronikarz poświęcił relacjonowaniu walk Polski z Czechami i Pomorzanami.

Księga III

W księdze III Gall Anonim opisuje wydarzenia z lat 1109-1113. Relacjonuje atak Niemców i zdobycie Nakła przez Bolesława, a więc triumf Polski nad Pomorzanami oraz wyprawę na Czechy. W trakcie kolejnych wojen Bolesław i Zbigniew kilkakrotnie podejmują próby pogodzenia się, jednak Zbigniew zawsze łamie ustalone warunki.

Polecamy również:

  • Gall Anonim Kronika polska - plan wydarzeń

    1. Pieśń o okolicznościach narodzin Bolesława Krzywoustego 2. Położenie geograficzne Polski 3. Legenda o Popielu, którego zjadły myszy 4. Dzieje Piasta Kołodzieja Więcej »

  • Gall Anonim Kronika polska - opracowanie (geneza, czas i miejsce akcji, motywy)

    „Kronika polska” Galla Anonima powstawała na dworze księcia Bolesława Krzywoustego w okresie od 1112 do 1116 r. Chociaż została ona napisana w języku łacińskim, to ze względu na podejmowaną tematykę uważana jest za pierwsze polskie dzieło historyczne. Już wkrótce po powstaniu cieszyła się wielką... Więcej »

  • Gall Anonim Kronika polska - interpretacja

    Kronika jako gatunek literacki to utwór zawierający uporządkowane chronologicznie fakty, spisywane systematycznie i na bieżąco. Gdy mowa jednak o średniowiecznych kronikach, takich jak np. „Kronika polska”, ujawniają się inne ich cechy. Utwory z tego okresu nie są jedynie źródłami... Więcej »

  • Bolesław Chrobry jako ideał władcy

    „Kronika polska” Galla Anonima – pierwsze polskie dzieło historyczne – powstawała w latach 1112-1116. Tekst dzieła podzielony jest na 3 części, w których autor opisuje kolejno: - czasy od legendarnych początków państwa Polan po narodziny Bolesława Krzywoustego, - czasy młodości... Więcej »

  • Kronika polska jako panegiryk

    Panegiryk to utwór, który w jawny i dosadny sposób (często wręcz przesadny) sławi jakąś osobę, czyn lub wydarzenie. Gatunek ten narodził się w starożytnej Grecji, gdzie dzieła tego typu często były wygłaszane w czasie pogrzebów wybitnych jednostek. Panegiryczny charakter mogą mieć... Więcej »

Komentarze (0)
Wynik działania 4 + 4 =
  • Najnowsze
  • Losowe
Ostatnio komentowane
zajefajne
• 2024-06-12 14:00:02
q
• 2024-06-10 20:15:55
ok
• 2024-06-05 13:52:17
nadal nie umiem tego napisać
• 2024-06-04 10:48:42
Mógłby być jeszcze do tego cały utwór napisany.
• 2024-06-03 19:41:43