Termoregulacja w organizmie człowieka

Termoregulacja, czyli zdolność utrzymana stałej temperatury ciała, związana jest z nieustanną wymianą ciepła zachodzącą pomiędzy otoczeniem, a organizmem człowieka na drodze:

przewodzenia, czyli wymiany ciepła pomiędzy organizmem człowieka, a ciałem stykającym się nieruchomo z jego skórą (np. powietrzem, wodą).

konwekcji, czyli wymiany ciepła pomiędzy cząsteczkami powietrza lub wody, które po zetknięciu się z ciepłą skórą ulegają ogrzaniu i unoszą się do góry, a po zetknięciu z chłodną skórą ulegają ochłodzeniu i opadają w dół.

promieniowania, czyli emisja ciepła wyprodukowanego w organizmie przez promieniowanie lub pobieranie ciepła z znajdujących się w otoczeniu promienników np. Słońca, palenisk, kotłów.

wydzielania potu i parowania, czyli wydzielanie ciepła wraz traconą z organizmu wodą (w przeciwieństwie do wcześniejszych sposób jest to wymiana jednokierunkowa – pozwala tylko i wyłącznie na pozbycie się nadmiaru ciepła).

Aby w skuteczny sposób chronić się przed nadmiarem lub niedoborem ciepła człowiek posiada fizjologiczne mechanizmy, które kontrolowane są przez znajdujący się w podwzgórzu ośrodek termoregulacji. Informacje o temperaturze ciała docierają do ośrodka w mózgu dwiema drogami: nerwową i krwionośną. W pierwszej z nich wiadomość w postaci impulsów nerwowych biegnie nerwami od receptorów znajdujących się w skórze i błonie śluzowej. W drugiej przypływająca krew rejestruje temperaturę i przesyła informację do mózgu jednocześnie wyrównując różnicę ciepła w organizmie. W oparciu o zdobyte dane ośrodek termoregulacji decyduje jakie mechanizmy uruchomić.

W sytuacji oziębienie następuje:

• obkurczenie naczyń krwionośnych, co zmniejsza przepływ krwi – skóra staje się sina (przy wolnym przepływie krew ulega odtlenowaniu, a hemoglobina przyjmuje niebieski odcień)
• obniżenie temperatury skóry, przez co spada ilości oddawanego przez nią ciepła;
• skurcz mięśni przywłośnych, co powoduje jeżenie się włosów oraz chropowatość skóry („gęsia skórka”)
• wyzwalanie ciepła endogennego (pochodzącego z wnętrza organizmu) – głównie z mięśni szkieletowych (asynchroniczne skórcze mięśni tzw. dreszcze)

W sytuacji przegrzania następuje:

• rozszerzenie naczyń krwionośnych skóry, co zwiększa tempo przepływu krwi
• wydzielanie potu, który odbiera ciepło ze skóry

W celu zapewnienia właściwej termoregulacji mechanizmom fizjologicznym powinno towarzyszyć odpowiednie zachowanie człowieka tzn. przy niskiej temperaturze m.in. ciepłe ubieranie się i ogrzewanie ciała, a przy wysokiej chłodzenie się, przyjmowanie dużej ilości płynów, zwolnienie tempa pracy. Człowiek posiada także bariery izolacyjne chroniące go przed utratą ciepła tj. skóra pokryta włosami (a u innych kręgowców sierścią i piórami) oraz tkanka tłuszczowa.

Polecamy również:

  • Witamina D - etapy syntezy

    Witamina D jest ważna w prawidłowym rozwoju układu kostnego. Pełni istotną rolę w zachowaniu zdrowej struktury kości. Ponadto bierze udział w utrzymaniu homeostazy wapniowo-fosforanowej. Niedobory tej witaminy prowadzą do zaburzeń wzrostu kości, mineralizacji tkanki kostnej a u dzieci - są przyczyną krzywicy. Więcej »

Komentarze (0)
Wynik działania 1 + 5 =
Ostatnio komentowane
.
• 2024-04-20 13:13:09
bez marii bylby nikim, bez pozdra
• 2024-04-18 17:47:36
walter white heisenberg?
• 2024-04-18 17:47:07
walter white?
• 2024-04-18 17:46:34
bARDZO FAJY TEKST! POWIEM SZCZERZE, ŻE MIAŁEM WZWÓD W TEMACIE PANIEN pOCKICH, ZWŁasza ...
• 2024-04-18 14:07:19