Znaszli ten kraj – streszczenie

Prawy brzeg Wisły

W tym felietonie czytelnik poznaje pobudki, które kierowały autorem podczas pisania  tekstów. Żeleński przyznaje, że podczas redagowania przedmowy do wydania „Słówek”, przyszedł mu do głowy pomysł dotyczący Krakowa. Stwierdził, że to wspaniałe miasto potrzebuje osobnej monografii. Następnie stara się udowodnić, dlaczego uważa gród Kraka za „najoryginalniejsze miasto pod słońcem”. Porównuje Kraków z Paryżem i Lwowem.

Miasto, które pisarz przedstawia jest powolne, smutne, pełne pozostałości z dawnych lat, jednocześnie nie pozwala zapomnieć swoim mieszkańcom o dawnej randze, wielkości i wspaniałości. Boy wspomina swoje dzieciństwo, które spędził w Krakowie. Pisze o ludziach, którzy tam mieszkali i tworzyli historię.

Z dziwnego i smutnego snu Kraków obudził się dzięki artystom, którzy zgrupowali się w Cyganerię Krakowską. Twórcy kabaretu „Zielony Balonik” przywrócili miastu radość, zabawę, a przede wszystkim życie. Dotyczyło to części Krakowa na lewym brzegu Wisły. Prawy nadal pozostawał spokojnym miejscem, które Boy nazywa „dramatem krakowskiego życia”.

Mury i ludzie

W tym szkicu autor skupia się na konflikcie, jaki narodził się w Krakowie wraz z potrzebą powiększenia miasta. Główny spór rozgorzał pomiędzy obrońcami Starego Miasta, a projektantami, którzy stworzyli nową wizję grodu Kraka. Młodzi zapaleńcy chcieli zburzyć między innymi bramę Floriańską, ciąg murów obronnych grodu (tych pozostało niewiele), Basztę Kościuszki, domki przy kościele św. Idziego. Większość tych miejsc została obroniona przez konserwatorów. Ale pamięć o kłótniach i awanturach pozostała już na zawsze uwieczniona w utworach „Zielonego Balonika”.

Pański Kraków

Po raz kolejny Boy wspomina o potrzebie osobnej monografii dla Krakowa. Miasto w okresie dzieciństwa Żeleńskiego było w rękach arystokracji. Ta warstwa społeczna miała pieczę nad tworzącą się od podstaw kulturą i sztuką stolicy małopolski. Aby nie rozpisywać się zbyt szeroko, autor skupia się na dwóch najważniejszych postaciach – Stanisławie Tarnowskim oraz Stanisławie Koźmianie.

Pisze o tym, że Tarnowski był rektorem Uniwersytetu Jagiellońskiego, przewodniczył jako prezes Akademii Umiejętności, parał się krytyką literacką oraz był posłem. Pisał mnóstwo książek, tworzył własnym kosztem miesięcznik, był wszędzie, gdzie uważał, że jego osoba jest potrzebna.

Stanisław Koźmian był innym człowiekiem, ale „równie niepospolitym”. Poseł, dyrektor teatru, redaktor „Czasu”, pisarz i publicysta – to zaledwie kilka z funkcji pełnionych przez niego.

Te przykłady pokazują, że centrum krakowskiego życia kulturalnego stanowiła grupa arystokratów, która miała środki, chęci i zamiary do stworzenia nowej historii.

Zakrystia

W tym szkicu Boy poświęcił uwagę historii i działalności krakowskiego pisma „Czas”, które nierozerwalnie  związane było z konserwatywną częścią arystokracji. Pojawiają się nazwiska znanych redaktorów: Tomkowicza, Chylińskiego, Starzewskiego.

Czytelnik dowiaduje się o propozycji, jaką złożył Starzewski swemu przyjacielowi – Żeleńskiemu. Boy miałby prowadzić w „Czasie” rubrykę z recenzjami przedstawień teatralnych. Były to pierwsze doświadczenia autora w zakresie pracy dziennikarsko-redaktorskiej, dlatego czas ten wspomina z sentymentem. Przypomina sobie spotkania w redakcji w celu omówienia koncepcji następnego numeru, częste, zażarte dyskusje na temat kształtu recenzji, a także omawianie sposobów na „obejście” wszechobecnej cenzury redaktorskiej.

Był to najlepszy okres rozwoju pisma – rządy Starzewskiego zapewniły gazecie współpracę z największymi młodymi talentami tamtego okresu, ze wspaniałymi

Polecamy również:

  • Znaszli ten kraj – opracowanie

    „Znasz-li ten kraj?...” to cykl felietonów drukowanych w latach 1930-1931 na łamach „Kuriera Porannego” oraz „Tygodnika Ilustrowanego”. W formie książki zostały wydane w 1931 roku w Warszawie. Cykl powstał z okazji dwudziestopięciolecia założenia kabaretu „Zielony... Więcej »

Komentarze (0)
Wynik działania 4 + 3 =
Ostatnio komentowane
Bardzo przydatne informacje. Przeczytałam z zainteresowaniem.
• 2022-08-13 18:28:30
Ola jest fajną dziewczyną i lubi się bawić z dziećmi i jest w ogóle fajną kobietą....
• 2022-08-09 19:00:20
Rosja nadal jest państwem totalitarnym, a Polska sie nim staje.
• 2022-08-02 19:37:03
Ef. 6:12 [ 11 - 20]. 1Tes.2:13 ; 4: 8..... w tedy i dziś. Łuk.10: 16 .....
• 2022-08-01 16:36:20
To bardzo ciekawa historia godna uwagi każdego.
• 2022-07-12 15:12:25