Imiesłowy przymiotnikowe - czynne, bierne, funkcja, odmiana

Czym są imiesłowy przymiotnikowe?

To formy tworzone od czasowników i, tak jak one, oznaczające czynność lub stan. W zdaniu jednak zachowują się jak przymiotniki – odmieniają się jak one i określają rzeczownik, np.

wiatr, który wieje – wiatr (jaki?) wiejący

pies, który szczeka – pies (jaki?) szczekający

list, który ktoś napisał – list (jaki?) napisany

skarb, który ktoś ukrył – skarb (jaki?) ukryty

Odmiana

Imiesłowy przymiotnikowe odmieniają się jak przymiotniki przez:

- liczby – pachnący kwiat ale pachnące kwiaty,

- rodzaje – pachnący kwiat ale pachnąca róża,

- przypadki – M. pachnący kwiat, D. pachnącego kwiatu itd.

Funkcja w zdaniu

W zdaniu pełnią funkcję przydawki (Adam hoduje ptaki śpiewające. Oddał do biblioteki przeczytaną książkę.) lub orzecznika (Kanapki zostały przygotowane przez mamę. Dom jest pomalowany na biało.).

Podział

Imiesłowy przymiotnikowe dzielą się na czynne i bierne.

Imiesłowy przymiotnikowe czynne tworzy się od czasowników niedokonanych, by informować, że ktoś/coś wykonuje czynność. Charakterystyczne jest dla nich zakończenie -ący.

Przeszkadzały mi brzęczące muchy. (muchy brzęczały)

Nie potrafił ukryć trzęsących się rąk. (ręce się trzęsły)

Samochód jadący lewym pasem wpadł w poślizg. (samochód jechał)

Ludzie oglądający przedstawienie nie kryli zachwytu. (ludzie oglądali)

dziecko, które się bawi = bawiące się dziecko

temperatura, która rośnie = rosnąca temperatura

kwiat, który rozkwita = rozkwitający kwiat

woda, która wrze = wrząca woda

Imiesłowy przymiotnikowe bierne tworzy się od czasowników przechodnich. Informują, że ktoś/coś jest obiektem czynności. Określane przez nie obiekty nie wykonują czynności, ale jej podlegają. Charakterystyczne zakończenia to -ny oraz -ty.

Smakował mi zamówiony obiad. (ktoś go zamówił)

Zgnieciona kartka papieru leżała na podłodze. (ktoś ją zgniótł)

Na polanie było mnóstwo rozbitych namiotów. (ktoś je rozbił)

Dodałem do zupy startą marchew. (ktoś ją starł)

jabłko, które ktoś obrał = obrane jabłko

nora, którą coś wykopało = wykopana nora

kartka, którą ktoś zmiął = zmięta kartka

drzwi, które ktoś zamknął = zamknięte drzwi

Imiesłowy bierne nazywają także stany i właściwości (zdenerwować – zdenerwowany, rozgrzać – rozgrzany, zamyślić się – zamyślony). Często służą także to tworzenia form strony biernej (Adam był zdenerwowany. Piec jest rozgrzany do czerwoności. Reszta została zwrócona klientowi.).

Polecamy również:

Komentarze (1)
Wynik działania 4 + 3 =
Mareczkoskoxx
2020-02-13 17:58:09
bardziej chodzilo mi o jakies konkretne przyklady
  • Najnowsze
  • Losowe
Ostatnio komentowane
slabiutko ogólniki
• 2024-05-19 14:36:56
W filmie nie ma ochronki, Ale strzały do robotników
• 2024-05-18 14:53:16
łatwe
• 2024-05-16 19:37:20
Abc
• 2024-05-16 08:13:44
Przydatny na po prawe oceny z historii
• 2024-05-15 14:52:53