Tkanka nerwowa i tkanka glejowa

Budowa i funkcjonowanie tkanki nerwowej

Tkanka nerwowa zbudowana jest komórek nerwowych (neuronów), których główną funkcją jest odbieranie bodźców i przesyłanie informacji w postaci impulsów nerwowych.

Tkanka nerwowa i tkanka glejowa
Tkanka nerwowa, obraz mikroskopowy/Reytan (25.03.2006)/commons.wikimedia.org

Budowa neuronu

Neurony położone w różnych częściach układu nerwowego mogą różnić się pomiędzy sobą kształtem oraz pełnioną funkcją. Jednak każda komórka nerwowa otoczona jest błoną komórkową (neurylemmą) i zbudowana jest z trzech podstawowych elementów:

1. ciała komórki (perikarionu) wypełnionego cytoplazmą, w której oprócz typowych organelli komórkowych znajdują się:

tigroidy (ciałka Nissla) – czyli skupiska kwasu RNA;

neurofibryle – cieniutkie nitkowate struktury białkowe uczestniczące w transporcie wewnątrzkomórkowym;

siateczka śródplazmatyczna ziarnista;

2. dendrytów, czyli krótkich rozgałęzionych wypustek cytoplazmatycznych, które przewodzą impulsy dokomórkowo (od innych neuronów do ciała komórki i dalej);

3. aksonów (neurytów), czyli długich wypustek cytoplazmatycznych (nawet do 1m ) rozgałęziających się dopiero na końcu, występujących pojedynczo (od ciała komórki odchodzi najczęściej tylko jeden akson); przewodzących impulsy odkomórkowo (od ciała komórki do innych neuronów);

Długie neuryty aksonów (które kończą się w znacznej odległości od ciała komórki) nazywamy włóknami nerwowymi. W zależności od umiejscowienia w układzie nerwowym możemy wyróżnić trzy rodzaje włókien różniących się budową osłonek.

Budowa neuronu Tkanka nerwowa i tkanka glejowa

Budowa neuronu/Nicolas Rougier, Farmer Jan (02.06.2007)/
commons.wikimedia.org

Typy włókien nerwowych

włókna nagie – pozbawione osłonki (otoczone tylko neurylemmą);

włókna bezrdzenne (szare) – otoczone osłonką komórkową (Schwanna) zbudowaną z lemocytów;

włókna rdzenne otoczone są podwójną osłonką: komórkową i mielinową (rdzenną); osłonkę mielinową tworzy bogata w mielinę błona komórkowa lemocytów, które kilkakrotnie owinęły się wokół włókna; w miejscu styku lemocytów występują przerwy zwane przewężeniami Ranviera;

Porównania włókna rdzennego z bezrdzennym Tkanka nerwowa i tkanka glejowa
Porównania włókna rdzennego z bezrdzennym/
M.Komorniczak(10.09.2009)/commons.wikimedia.org

Synapsy

Miejsca styku komórek nerwowych lub komórek nerwowych i innych komórek organizmu nazywamy synapsami. Przekazywanie impulsów w synapsie odbywa się na zasadzie chemicznej lub elektrycznej. W zależności od rodzaju stykających się komórek wyróżniamy:

synapsy nerwowo-nerwowe – styk dwóch komórek nerwowych;

synapsy nerwowo-mięśniowe – styk komórki nerwowej z mięśniową;

synapsy nerwowo-gruczołowe – styk komórki nerwowej z gruczołową ; 

Rodzaje neuronów

Neurony są zróżnicowane czynnościowo i morfologicznie. W zależności od pełnione j funkcji wyróżniamy :

neurony czuciowe (aferente) , które przewodzą impulsy dośrodkowo – od receptorów do ośrodkowego układu nerwowego;

neurony ruchowe (eferentne), które przewodzą impulsy odśrodkowo – z ośrodkowego układu nerwowego do efektorów;

neurony pośredniczące (kojarzeniowe), które pośredniczą w przekazywaniu impulsów nerwowych z neuronów czuciowych do ruchowych;

Budowa i funkcjonowanie tkanki glejowej

W centralnym układzie nerwowym obok komórek nerwowych znajdują się gwiaździste komórki glejowe, które tworzą tkankę glejową. Część komórek glejowych o charakterze nabłonkowym pełni funkcję wyścielającą (występują w kanale środkowym, rdzeniu kręgowym i komorach mózgu). Pozostała część komórek glejowych, która otacza aksony neuronów odpowiada za odżywianie, podporę i ochronę komórek nerwowych.

Komórki glejowe Tkanka nerwowa i tkanka glejowa

Komórki glejowe ukazane przy pomocy metody Golgiego.

Polecamy również:

  • Tkanka nabłonkowa

    Tkanka nabłonkowa to najmniej wyspecjalizowana i najstarsza ewolucyjnie tkanka, która rozwija się z trzech lisków zarodkowych (ektodermy, endodermy i mezodermy). Zbudowana jest z jednojądrzastych ściśle do siebie przylegających komórek (między którymi prawie nie występuje... Więcej »

  • Tkanka łączna

    Tkanka łączna zbudowana jest z komórek zróżnicowanych pod względem morfologicznym i fizjologicznym oraz substancji międzykomórkowej. Zrąb substancji międzykomórkowej stanowi bezpostaciowa substancja podstawowa, w której zanurzone są włókna... Więcej »

  • Tkanka mięśniowa

    Tkanka mięśniowa wywodzi się z mezodermy (tylko mięsień rzęskowy źrenicy i mięsień gładki gruczołów potowych są pochodzenie ektodermalnego). Więcej »

Komentarze (0)
Wynik działania 3 + 3 =
Ostatnio komentowane
Tekst nie jest całkowicie prawdziwy. Do roku 1942, a przypominam, że Niemcy napadli na P...
Karol • 2021-04-19 21:37:00
Ostatecznie nie ukończył studiów, więc artykuł wprowadza w błąd.
Marta • 2021-04-19 19:23:19
ja z tego robię plakat :)
kamyq • 2021-04-19 18:17:18
ezz
wdadad • 2021-04-19 17:41:35
ez
marek • 2021-04-19 14:57:37