Ośrodkowy układ nerwowy – budowa i funkcje

Do układu nerwowego ośrodkowego zaliczamy mózgowie i rdzeń kręgowy. Mózgowie znajduje się w jamie czaszki, a rdzeń kręgowy w kanale kręgowym. Połączenie pomiędzy nimi zapewnia otwór wielki, który znajduje się w podstawie czaszki. Zarówno mózgowie jak i rdzeń kręgowy zbudowane są z istoty białej i istoty szarej, które zajmują odmienne położenie w obrębie tych dwóch części mózgu.

Istotę szarą tworzą skupiska komórek nerwowych, a istotę białą wypustki nerwowe neuronów (aksony, dendryty). W mózgowiu istota szara występuje na powierzchni, gdzie tworzy korę mózgu i móżdżku oraz w części środkowej, w której otoczona istotą białą przybiera postać jąder nerwowych. W rdzeniu kręgowym istota szara znajduje się w części centralnej, gdzie tworzy parzyste zgrubienia tzw. róg przedni i róg tylni. W przekroju porzecznym przyjmuje kształt przypominający motyla lub literę H.

Ośrodkowy układ nerwowy otoczony jest trzema łącznotkankowymi błonami włóknistymi – oponami mózgowo-rdzeniowymi. Patrząc od zewnątrz wyróżniamy:

oponę twardą – wyściela wnętrze czaszki oraz kanał kręgowy; zbudowana jest z blaszki zewnętrznej oraz wewnętrznej, pomiędzy którymi znajdują się zatoki opony twardej; pełni funkcje ochronne;
pajęczynówkę – ogranicza jamą podpajęczynówkową, wypełnioną przez płyn mózgowo-rdzeniowy; który pełni funkcję amortyzujące; zbudowana z dwóch warstw (blaszek): zewnętrznej, która przyjmuje zwartą postać oraz wewnętrznej o nieregularnym, beczkowatym układzie;
oponę miękką – przylega bezpośrednio do mózgu i rdzenia kręgowego, zbudowana z dwóch warstw (blaszek): zewnętrznej – zwierającej naczynia krwionośne i charakteryzującej się luźnym utkaniem włóknistym oraz wewnętrznej – o zwartym układzie, pozbawionej naczyń; specjalna budowa naczyń włosowatych tej opony tworzy tzw. barierę krew-mózg, która z jednej strony umożliwia swobodne przenikanie tlenu, glukozy i wody, a z drugiej nie przepuszcza różnych szkodliwych związków, przez co chroni ośrodkowy układ nerwowy;

Opony mózgowe Ośrodkowy układ nerwowy OUN
Widok z góry - stan po usunięciu sklepienia czaszki. 1. Skóra, 2. Kość czaszki,
3. Opona twarda, 4. Tętnica oponowa-środkowa, 5. Zatoka strzałkowa górna/
John A Beal (30.11.2005)/commons.wikimedia.org 

Polecamy również:

  • Budowa i funkcje mózgu

    Pod względem rozwojowym (ontogenetycznym) mózgowie dzielimy na : 1. przodomózgowie• kresomózgowie• międzymózgowie 2. śródmózgowie 3. tyłomózgowie• tyłomózgowie wtórne (móżdżek i most);• rdzeń przedłużony Więcej »

  • Budowa i funkcje rdzenia kręgowego

    Rdzeń kręgowy jest częścią ośrodkowego układu nerwowego. Przyjmuje postać grubego sznura osiągającego długość około 45 cm. Znajduje się w kanale kręgowym. Ciągnie się od otworu wielkiego do drugiego kręgu lędźwiowego, gdzie przechodzi w stożek rdzeniowy zakończony nicią końcową. Wyróżniamy w... Więcej »

Komentarze (0)
Wynik działania 3 + 3 =
Ostatnio komentowane
żoną Jaroslawa Iwaszkiewicza była pisarka i tłumaczka Anna Iwaszkiewiczowa z domu Lilp...
Iwona • 2021-07-19 18:40:47
"Oda do radości" to utwór Beethovena. Schiller napisał "Do Radości".
Germanista • 2021-07-10 02:59:47
Zgromadzenie Narodowe (Konwent) nie było "rządem rewolucyjnym", a parlamentem.
Andrzej • 2021-07-06 08:15:34
Czy naprawdę nie dało się tego bardziej spłycić? Gdzie jest drugi syn? Ten który p...
Andrzej Koraben • 2021-06-30 11:34:39
Ciekawe jak daleko czasowo sięgają Politycy. 2050 ? Czyli doprzodu do tyłu 2023. Grolsz...
Nick Radek • 2021-06-27 07:22:58