Obwodowy układ nerwowy – budowa i funkcje

W skład obwodowego układu nerwowego wchodzą:

• nerwy czaszkowe (12 par) i rdzeniowe (31 par)
• zwoje nerwowe

Nerwy czaszkowe

Widok mózgowia od podstawy/Patrick J. Lynch (23.12.2006)/commons.wikimedia.org

Nerwy obwodowe utworzone są przez biegnące równolegle wiązki włókien nerwowych, które  otocza tkanka łączna właściwa. Włókna nerwowe budujące nerwy mogą przewodzić impulsy nerwowe w różnych kierunkach. Zgodnie z tym kryterium wyróżniamy:

1. włókna dośrodkowe, czyli aferentne zwane też włóknami czuciowymi – przewodzą impulsy nerwowe od receptorów do ośrodkowego układu nerwowego;
2. włókna odśrodkowe, czyli eferentne zwane też ruchowymi – przewodzą impulsy z ośrodkowego układu nerwowego do narządów wykonawczych np. mięśni;

Nerw czuciowy zawiera tylko włókna aferentne, a nerw ruchowy tylko eferentne. Nerw, który składa się z włókien przewodzących w dwóch kierunkach nazywa się nerwem mieszanym.

Nerwy czaszkowe występują w liczbie 12 par oznaczonych cyframi rzymskimi. Są to:

• nerwy węchowe (I)
• nerw wzrokowy (II)
• nerw okoruchowy (III)
• nerw bloczkowy (IV)
• nerw trójdzielny (V)
• nerw odwodzący (VI)
• nerw twarzowy (VII)
• nerw przedsionkowo-ślimakowy (VIII)
• nerw językowo-gardłowy (XIX)
• nerw błędny (X)
• nerw dodatkowy (XI)
• nerw podjęzykowy (XII)

Nerwy I, II i VIII to nerwy czuciowe,  pozostałe nerwy są mieszane. Nerwy czaszkowe unerwiają przede wszystkim głowę (I, II, III, IV, V, VI, VII, VIII, IX, XII)  i szyję (VII, IX, X. XI). Nerw błędny unerwia jamę brzuszną i klatkę piersiową.

Z rdzenia kręgowego odchodzi 31 par nerwów rdzeniowych, które dzielimy na nerwy szyjne (8 par) , piersiowe (12 par), lędźwiowe (5 par), krzyżowe (5 par) i guziczne (1 para). Nerwy rdzeniowe są nerwami mieszanymi, przy czym ich korzenie brzuszne zawierają głównie włókna odśrodkowe, a korzenie grzbietowe zbudowane są przede wszystkim z włókien dośrodkowych.

Zwoje nerwowe stanowią skupiska komórek nerwowych zlokalizowanych poza ośrodkowym układem nerwowym 

Polecamy również:

  • Somatyczny układ nerwowy – budowa i funkcje

    Somatyczny układ nerwowy zwany też układem wegetatywnym jest częścią obwodowego układu nerwowego, wyróżnioną pod względem specjalizacji czynnościowej, a nie budowy anatomicznej. Układ somatyczny unerwia mięśnie szkieletowe, dlatego jego reakcje mają charakter ruchowy. Główną rolą tego układu jest... Więcej »

  • Autonomiczny układ nerwowy – budowa i funkcje

    Autonomiczny układ nerwowy zwany też układem wegetatywnym jest częścią obwodowego układu nerwowego wyróżnioną pod względem specjalizacji czynnościowej, a nie budowy anatomicznej. Układ ten odpowiadając za regulację stanu środowiska wewnętrznego organizmu kieruje pracą narządów... Więcej »

Komentarze (0)
Wynik działania 3 + 4 =
Ostatnio komentowane
żoną Jaroslawa Iwaszkiewicza była pisarka i tłumaczka Anna Iwaszkiewiczowa z domu Lilp...
Iwona • 2021-07-19 18:40:47
"Oda do radości" to utwór Beethovena. Schiller napisał "Do Radości".
Germanista • 2021-07-10 02:59:47
Zgromadzenie Narodowe (Konwent) nie było "rządem rewolucyjnym", a parlamentem.
Andrzej • 2021-07-06 08:15:34
Czy naprawdę nie dało się tego bardziej spłycić? Gdzie jest drugi syn? Ten który p...
Andrzej Koraben • 2021-06-30 11:34:39
Ciekawe jak daleko czasowo sięgają Politycy. 2050 ? Czyli doprzodu do tyłu 2023. Grolsz...
Nick Radek • 2021-06-27 07:22:58