Globalizacja jest ogółem procesów, które prowadzą do tworzenia się tzw. „globalnej wioski” lub światowego społeczeństwa, czyli integracji i współzależności państw, gospodarek, kultur i społeczeństw. Wynikiem globalizacji jest zanikanie kategorii państw narodowych, znaczne ułatwienie w komunikacji międzyludzkiej przez wzrost znaczenia i rozwój technologii, kurczenie się przestrzeni społecznej, wzrost znaczenia organizacji międzynarodowych, wzrost nierówności społecznych. Globalizacja jako zjawisko realne jest rozpatrywana przez część socjologów od lat 80-tych XX wieku.
Globalizacja jest obecna we wszystkich dziedzinach naszego życia. Wpływa na sytuację gospodarczą i finansową państw i społeczeństw. Jest efektem zmian i nowych rozwiązań w różnorakich dziedzinach: ekologicznej, społecznej, ekonomicznej, technicznej.
Prawdopodobnie pierwszy raz termin „globalizacja” został użyty w Słowniku Webstera w 1961 roku.
Definicja
Jedna z najbardziej znanych definicji globalizacji mówi, że „to proces, poprzez który świat staje się w coraz większym stopniu jedynym wspólnym miejscem. Stąd jednostką analizy naukowych dociekań powinien stać się globalny system, a nie jego części składowe takie jak: państwo, naród czy religia .” (R. Robertson).
Czynniki globalizacji
Proces globalizacji napędzany jest przez różnorakie czynniki, które zostały podzielone na kilka grup:
czynniki polityczne
- znoszenie barier w handlu międzynarodowym
- przyspieszenie procesu liberalizacji przez rozpad bloku komunistycznego
- przystąpienie Chin do Światowej Organizacji Handlu
- zwiększenie konkurencyjności w każdej grupie produktów
- ograniczenie monopolistycznych zachowań przedsiębiorstw
- intensyfikacja światowej konkurencyjności
- ograniczenie interwencjonizmu państwowego
- demokratyzacja procesu państwowego
- wzrost znaczenia prawa własności intelektualnej
czynniki ekonomiczno-społeczne
- ujednolicenie gustów konsumentów
- przesunięcie niektórych procesów ekonomicznych do państw, w których są niższe koszty produkcji
- wzrost globalnej konkurencji
- wzrost popytu na produkty
- obniżenie kosztów transakcji
- wzrost znaczenia transakcji bezgotówkowych
- ujednolicenie umiejętności i wykształcenia
- migracje ludności
- tworzenie wspólnych rynków przez różne państwa
czynniki naukowo-techniczne
- rozwój komunikacji i transportu
- wytwarzanie nowych produktów
- modernizacja produktów już dostępnych
- wprowadzanie nowych metod zarządzania
- rozwój technologii informatycznych i telekomunikacyjnych
-intensyfikacja przepływu „know how”
- rewolucja transportowa
Największe znaczenie mają zdecydowanie czynniki naukowo-techniczne. Napędzają one postęp globalizacji, która z kolei wpływa na ich rozwój i intensyfikację. Obecnie przeżywamy kolejna rewolucję przemysłową związana z galopującym rozwojem technologii, technik internetowych, internetu, komputeryzacji. Zmieniła ona oblicze świata umożliwiając szybki i tani przepływ informacji i wiedzy, co znacznie wpływa na rozwój procesu globalizacji.