Baskowie - historia, pochodzenie, charakterystyka

Baskowie to tajemniczy naród zamieszkujący tereny leżące na granicy Francji i Hiszpanii. Ich język (Euskara), niepodobny do żadnego innego języka europejskiego, skrywa tajemnicę pochodzenia, którą starają się wyjaśnić badacze przeszłości. Ich kraj zwany Krajem Basków lub Euskadi jest jednym z najpiękniejszych miejsc w Europie, a naród krnąbrnych górali bezskutecznie próbowały sobie podporządkować największe Imperia w dziejach naszego kontynentu.

Pochodzenie

Baskowie żyli w Europie już w starożytności. Pisał o nich już Strabon, jako o ludzie barbarzyńskim i ubogim. Nie można jednak stwierdzić skąd się wzięli, jakie jest ich pochodzenie. Najprawdopodobniej są ludem, który wywodzi się od ludności zamieszkującej Europę jeszcze przed przybyciem Indoeuropejczyków tj. przed II tysiącleciem p.n.e. Baskowie, w starożytności, nie poddali się wpływom celtyckim i romańskim, jak reszta Półwyspu Iberyjskiego. Nawet Imperium Romanum nie podporządkowało ich sobie całkowicie. Za dostęp do złóż Cesarstwo rzymskie było zmuszone przyznać Baskom szeroką autonomię w zakresie praw i obyczajów, a cesarz Tyberiusz zwolnił ich nawet z obowiązku płacenia podatków.

Średniowiecze i dzieje nowożytne

W średniowieczu nie podbili Euskadi ani Wizygoci, ani Arabowie, ani Frankowie, jednak walki arabsko-frankijskie doprowadziły do spustoszenia kraju. Doszło do powstania Basków przeciw obu sąsiadom, a w VIII wieku do próby stworzenia własnego państwa. Początki baskijskiej niepodległości oraz myśli niepodległościowej związane są mocno z utworzeniem Królestwa Nawarry, które zasięgiem przypominało obszar terytorialny Kraju Basków. W X i XI wieku Królestwo Nawarry było potężnym chrześcijańskim państwem walczącym o kontrolę nad całością obszaru Półwyspu Iberyjskiego. Jednak gdy Nawarra została odcięta od obszarów muzułmańskich, a jej rola rekonkwiście stopniowo ograniczana, znaczenie państwa drastycznie zmalało i w 1200 roku tereny Gipuzkoa, Araba i Bizkaia zostały przyłączone do Królestwa Kastylii. Były to tereny baskijskie, które choć wcielone do Kastylii, zachowały polityczną i kulturową odrębność. Pozostała część Królestwa Nawarry w 1620 roku ostatecznie została przyłączona do Francji.

Wiek XVIII i XIX

Okres ten to czasy prześladowań, jakich Baskowie doświadczyli ze strony Hiszpanii, która próbowała ograniczyć używanie języka baskijskiego. Hiszpanie także byli promowani przy obsadzaniu urzędów państwowych. W 1765 roku powołano Towarzystwo Przyjaciół Kraju Basków, które miało przeciwdziałać autorytarnym zapędom Hiszpanii oraz chronić kulturę baskijską, tradycje i obyczaje. Również we francuskiej części Kraju Basków autonomia została bardzo ograniczona. Ostateczny podział Euskadi na hiszpańską i francuską część dokonał się w czasie wojny karlistowskiej w XIX wieku. W konsekwencji zniesiono regulacje dotyczące odrębności narodowej Basków. Zdelegalizowano baskijskie odrębne instytucje państwowe i pozbawiono Basków przywilejów celnych. Francuska część Kraju Basków obejmowała: Lapurdi, Zuberroa, Dolną Nawarrę, a hiszpańska część – Bizkai, Górną Nawarrę, Arabę i Gipuzkoi. W tym okresie powstało hasło „Zapiak Bat”, czyli „Siedem w jedności”, symbolizujące pragnienie połączenia wszystkich siedmiu części w jedno niepodległe państwo.

Czasy Franco

W 1936 roku, po utworzeniu Drugiej Republiki Hiszpańskiej, Baskowie odzyskali swą autonomię. Mogli posiadac własny parlament i odpowiedzialny przed nim rząd. Mieli prawo swobodnie rozwijać swoja kulturę oraz prowadzić własna politykę podatkową. W lipcu 1936 roku doszło w Hiszpanii do buntu generała Francisco Franco, co doprowadziło do wojny domowej.

Polecamy również:

  • Świadomość narodowa w Kraju Basków

    Obecnie żyje około 10 mln Basków, z czego tylko około 2,5 mln w Europie. Pozostała część to potomkowie emigrantów z czasów represji rządu Francisco Franco, żyjący głównie w Ameryce Południowej. Baskowie to protonaród, czyli naród bez państwa. Więcej »

Komentarze (0)
Wynik działania 1 + 2 =
Ostatnio komentowane
kys(keepurselfsafe)
• 2024-02-28 14:36:21
Super i MEGA pomocne!
• 2024-02-28 10:18:34
joł joł jowisz najwiekszy olbrzym gazowy 5 od słonca na pewno nie przeoczysz choć mooj...
• 2024-02-27 14:59:44
Ok
• 2024-02-27 09:29:45
sztosik
• 2024-02-26 11:49:29