Zdania złożone - jednokrotnie, wielokrotnie, współrzędnie, podrzędnie - przykłady - strona 2

To jest obraz, który namalowałem.

 

Zdania składowe zawsze rozdziela się przecinkiem stawianym przed wskaźnikiem zespolenia.

Wskaźnik zespolenia zawsze należy do zdania podrzędnego (niezależnie od jego kolejności w zdaniu).

Wezmę parasol, ponieważ będzie padało.       Zdanie drugie jest podrzędne – zawiera spójnik

Ponieważ będzie padało, wezmę parasol.        Zdanie pierwsze jest podrzędne – zawiera spójnik

Rodzaje zdań złożonych podrzędnie

Zdanie podrzędne podmiotowe odpowiada na pytania podmiotu (kto?, co?).

Ten otrzyma nagrodę, kto pierwszy dobiegnie do mety.

Kto otrzyma nagrodę? Kto pierwszy dobiegnie do mety.

Zdanie drugie uzupełnia treść pierwszego, więc jest podrzędne. Odpowiada na pytanie podmiotu kto?, więc jest podmiotowe.

W przypadku pytania co? może pojawić się trudność, ponieważ na takie samo pytanie odpowiada też dopełnienie. Aby mieć pewność, że zdanie podrzędne jest podmiotowe, wystarczy przyjrzeć się zdaniu nadrzędnemu. Jeżeli nie zawiera podmiotu, zdanie podrzędne będzie podmiotowym. Jeżeli zawiera podmiot, zdanie podrzędne będzie dopełnieniowym.

Ustalono, (co?) że wyjazd odbędzie się w grudniu.

W zdaniu nadrzędnym (Ustalono) nie ma podmiotu, więc podrzędne jest podmiotowe.

ale

Ala wiedziała, (co?) że ustaliliśmy termin wyjazdu.

W zdaniu nadrzędnym jest podmiot (Ala), więc zdanie podrzędne jest dopełnieniowe.

Zdanie podrzędne orzecznikowe zastępuje orzecznik niewyrażony w zdaniu nadrzędnym i odpowiada na pytania kim jest?, czym jest?, jaki jest?, kim się stał?, czym się stał ? kim zostanie? czym zostanie?

Wiatr był taki, że zrywał dachy z domów.

W zdaniu nadrzędnym występuje orzeczenie imienne – łącznik „był” i orzecznik „taki”. Zdanie podrzędne uzupełnia treść orzecznika – tłumaczy, co znaczy „taki”.

Alexander Fleming był tym, (kim był?) kto odkrył penicylinę.

Nagroda Nobla jest tym, (czym jest?) o czym marzy wielu naukowców.

Stanę się tym, (kim się stanę?) kim zechcę.

Podróż była taka, (jaka była?) że na długo ją zapamiętamy.

Zdanie podrzędne przydawkowe określa rzeczownik ze zdania nadrzędnego i odpowiada na pytania jaki?, który?

Przeczytałem książkę, (jaką książkę?) którą mi poleciłeś.

Poznałam człowieka, (jakiego człowieka?) który jest wyjątkowo dowcipny.

Odbyłam podróż, (jaką podróż?), której długo nie zapomnę.

W przypadku zdań przydawkowych często mamy do czynienia ze zdaniami wtrąconymi. Zdanie podrzędne jest wplecione w zdanie nadrzędne.

Sukienka, (jaka sukienka?) którą wczoraj sobie kupiłam, okazała się za mała.

Sukienka okazała się za mała – zdanie nadrzędne

którą wczoraj sobie kupiłam – zdanie podrzędne

Zdania podrzędne okolicznikowe informują o okolicznościach czynności wskazanych w zdaniach nadrzędnych i odpowiadają na te same pytania, co poszczególne okoliczniki.

Usiądę tam, (gdzie?) gdzie mi każesz.     zdanie podrzędne okolicznikowe miejsca

Jem, (kiedy?) gdy odczuwam głód.      zdanie podrzędne okolicznikowe czasu

Czytaj tak, (jak?) aby wszyscy słyszeli.     zdanie podrzędne okolicznikowe sposobu

Macham, (po co?) abyś mnie zauważył.      zdanie podrzędne okolicznikowe celu

Kładę się, (dlaczego?) bo jestem zmęczony.      zdanie podrzędne okolicznikowe przyczyny

Przyjdę, (pod jakim warunkiem?) jeśli znajdę czas.    zdanie podrzędne okolicznikowe warunku

Wyszedłem, (mimo czego?) mimo że padał deszcz.   zdanie podrzędne okolicznikowe przyzwolenia

Krzyczał tak głośno, (jak bardzo?) aż uszy bolały.  zdanie podrzędne okolicznikowe stopnia/miary

Zdanie podrzędne dopełnieniowe uzupełnia treść orzeczenia ze zdania nadrzędnego i odpowiada na pytania przypadków zależnych (bez mianownika i wołacza).

Przyglądałem się temu, (czemu się przyglądałem?) co robisz.

Zrozumiałem, (co zrozumiałem?), że popełniam błąd.

Nie rozumiem, (czego nie rozumiem?) o czym mówisz.

Rozmawialiśmy o tym, (o czym rozmawialiśmy?), co stało się w szkole.

Polecamy również:

Komentarze (3)
Wynik działania 4 + 4 =
Mi tu
2021-06-01 19:19:57
Ja też
Tralalalala
2021-06-01 19:18:33
Zgadzam się z powyższym ^^^ :)
Jest
2021-02-16 21:42:47
OK.
  • Najnowsze
  • Losowe
Ostatnio komentowane
Błąd w roku urodzenia. Jesienin urodził się w 1895 roku.
• 2024-04-14 15:08:13
lub9ie życię m0i dr0dz3
• 2024-04-14 11:30:33
Co za wstyd pomyśleć, że ja nie istnieje.
• 2024-04-12 15:30:23
supier
• 2024-04-11 18:27:13
bardzo pomocne
• 2024-04-09 17:22:24