Wypowiedzenie oznajmujące służy do neutralnego przekazywania informacji. To wiadomość, którą mówiący przekazuje słuchaczowi lub piszący – czytelnikowi. Może zawierać twierdzenie (np. Śniardwy jest największym jeziorem w Polsce) lub zaprzeczenie (np. Jan nie lubi wędkować).
Wypowiedzenie oznajmujące może przyjąć formę:
a. zdania – Ogrodnik skosił trawę;
b. równoważnika zdania – Skoszono trawę w ogrodzie;
c. zawiadomienia – Koszenie trawnika.
Części zdania to składniki wyodrębnione w wypowiedzeniu. Należą do nich orzeczenie, podmiot, przydawka, okolicznik i dopełnienie. Więcej »
Wypowiedzenie pytające pełni funkcję impresywną – nadawca pragnie się czegoś dowiedzieć od współrozmówcy, domaga się odpowiedzi, np. Co to za problem?, Czy lubisz podróżować?, Kiedy znowu się spotkamy? Więcej »
Wypowiedzenie rozkazujące służy wyrażeniu polecenia, nakazu lub zakazu. Może przyjąć formę od delikatnej prośby (Czy mógłbyś być cicho?) po stanowcze żądanie (Cicho bądź!). Więcej »
Wypowiedzenie wykrzyknikowe pełni funkcję ekspresywną, zawiera bowiem pewien ładunek uczuciowy. W zapisie stawia się po nim wykrzyknik. Więcej »
Zdanie to wypowiedzenie zawierające orzeczenie wyrażone osobową formą czasownika. Czasownik ten może być użyty w każdej osobie, liczbie, czasie trybie i stronie. Więcej »