Konstytucyjne zasady ustroju RP - WOS

W Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997 r. zawartych jest kilkanaście zasad naczelnych, które wyrażają podstawowe wartości konstytucyjne i decydują o ustroju kraju.

Są to zasady:

1. republikańskiej formy rządu – zasada odnosi się do ustroju Polski, ale dotyczy ona także symboliki państwa jako takiego – republikańska forma sprawowania władzy dotyczy wykluczenia dziedzicznego sprawowania władzy, a także dążenie do realizacji rządów demokratycznych, w ramach prawa.

2. demokratycznego państwa prawnego – zasada również dotyczy formy rządów – władzy demokratycznej, gdzie działania władzy państwowej związane są prawem. Do przesłanek państwa prawnego zalicza się m.in.: prymat ustawy, podział władzy, sądową kontrolę władzy wykonawczej, czy też realizowania zasady, iż prawo nie działa wstecz.

3. autonomii i wzajemnej niezależności oraz współdziałania w stosunkach między państwem a kościołami (oraz innymi związkami wyznaniowymi) – zasadę tę wyraża art. 25 ust. 3, w którym podkreśla się autonomię, niezależność, ale także współdziałanie na rzecz dobra człowieka i dobra wspólnego.

4. wolności i praw człowieka i obywatela – państwo wyznające tę zasadę ma obowiązek zapewniania swoim obywatelom (i ludziom ogólnie) możliwości realizacji wolności i zachowania praw. Zasada ta należy do jednego z najważniejszych (po ochronie niepodległości oraz nienaruszalności terytorialnej) zadań państwa.

5. suwerenności narodu – najwyższa władza w państwie znajduje się rękach narodu (rozumianego jako wspólnota prawa wszystkich obywateli)

6. reprezentacji politycznej – dotyczy sfery sprawowania władzy – choć zgodnie z poprzednią zasadą sprawuje ją naród, robi to poprzez przedstawicieli, którzy rządzą w jego imieniu i na jego rzecz.

7. podziału władzy i równowagi władz – władza podzielona jest na ustawodawczą, wykonawczą i sądowniczą, a mechanizmy wzajemnych relacji nastawione są na wzajemne oddziaływania oraz hamowanie.

8. dwuizbowości parlamentu – w polskim parlamencie występują dwie izby – Sejm i Senat, które pełnią funkcje władzy ustawodawczej i mają charakter przedstawicielski.

9. pluralizmu politycznego – możliwość funkcjonowania w państwie różnych partii, ugrupowań, programów politycznych; możliwe są także różne formy udziału obywateli w życiu publicznym i wyrażaniu swojej woli (poprzez np. stowarzyszenia, grupy, związki zawodowe itp.).

10. parlamentarnej formy rządów – prymat parlamentu (Sejmu) jako organu przedstawicielskiego narodu.

11. odrębności i niezależności sądów oraz trybunałów – zasada ta decyduje o sprawności i uczciwości sądownictwa.

12. społecznej gospodarki rynkowej – rozumiana jako własność prywatna, solidarność, dialog, swobodna działalność gospodarcza i współpraca partnerów społecznych.

13. decentralizacji władzy publicznej i samorządu terytorialnego – polega na przekazywaniu zadań (wraz z kompetencjami i finansami umożliwiającymi ich realizację) przez centralne organy władzy państwowej jednostkom niższego szczebla – przede wszystkim jednostkom samorządu terytorialnego.

Polecamy również:

  • Konstytucja RP (1997) - budowa, omówienie

    Treść Konstytucji (jak każdego aktu prawnego) jest uporządkowana w określony sposób, podzielona na pewne części (rozdziały), a także poszczególne przepisy – artykuły. Ten układ zapisów prawnych nazywa się systematyką konstytucji – w przypadku poszczególnych rozdziałów... Więcej »

  • Funkcje Konstytucji RP - WOS

    Konstytucja jest w każdym państwie aktem prawnym o szczególnym znaczeniu. W związku z tym realizuje ona zawsze pewien zestaw funkcji, rozumianych jako zespół skutków społecznych, jakie w danym społeczeństwie są wywoływane w wyniku istnienia konstytucji. Więcej »

  • Polskie konstytucje - najważniejsze, chronologicznie, opis - WOS

    Pierwszą Polską Konstytucją była tzw. Konstytucja 3 maja przyjęta przez Sejm Czteroletni w 1791 r. Konstytucja ta była drugą konstytucją na świecie (po USA) i pierwszą w Europie. Obowiązywała ona tylko przez rok. Więcej »

Komentarze (0)
Wynik działania 2 + 3 =
Ostatnio komentowane
"Mianem libertarianizmu zwykło się nazywać najbardziej radykalny nurt liberalizmu." No...
• 2024-03-01 10:11:23
kys(keepurselfsafe)
• 2024-02-28 14:36:21
Super i MEGA pomocne!
• 2024-02-28 10:18:34
joł joł jowisz najwiekszy olbrzym gazowy 5 od słonca na pewno nie przeoczysz choć mooj...
• 2024-02-27 14:59:44
Ok
• 2024-02-27 09:29:45