Ustroje rzeczne

Ustrój (reżim) rzeczny to cykliczny przebieg zjawisk hydrologicznych w zlewni rzecznej w ciągu roku hydrologicznego, znajdujący swoje odbicie w ilości wody przepływającej (wyrażana w m3/sek.) przez profil poprzeczny rzeki. W cyklu tym wyróżniamy okresy wezbrań, kiedy rzeka zasilana jest w wodę z różnych źródeł i niżówek, kiedy występuje tylko zasilanie podziemne i wody płynie w rzece mniej niż zwykle.

Wyróżniamy kilka podstawowych typów ustroju rzecznego:
- deszczowy – wezbrania po intensywnych opadach deszczu (zależnie od typu klimatów różna pora opadowa – np. podtypy: równikowy i zwrotnikowy z największym przepływem związanym z deszczami zenitalnymi), np. Amazonka, czy Loara;
- śnieżny – wezbrania w następstwie roztopów śniegu – na wiosnę i wczesnym latem w górach, np. Wołga, czy rzeka Fraser w Kanadzie;
- lodowcowy – wezbrania latem w następstwie nasilenia topnienia lodowców górskich, np. górny Ren;
- gruntowy – z przewagą zasilania podziemnego.
Dla dużych rzek często występują reżimy mieszane, np. dla Wisły – reżim deszczowo-śnieżny.