Wojna domowa w Anglii - skutki

Po okresie rządów pierwszego przedstawiciela szkockiej dynastii Stuartów – Jakuba I, na tron angielski wstąpił jego syn – Karol I. Nowy władca był zdecydowanym zwolennikiem wprowadzenia w Anglii absolutystycznego systemu rządów. W roku 1628 w zamian za uchwalenie nowych podatków, parlament przedłożył królowi tzw. Petycje o prawach, która postulowała zwiększenie roli parlamentu. Pomimo, iż władca zatwierdził petycje, już w roku 1629 rozwiązał parlament i aż do roku 1640 rządził jednoosobowo.

W roku 1640 doszło do klęski Karola I w wojnie ze Szkocją oraz zwołania tzw. Długiego Parlamentu. Parlament ten w roku 1641 uchwalił szereg ustaw ograniczających władzę monarchy. 22 sierpnia w roku 1642 doszło do wypowiedzenia wojny parlamentowi przez Karola I, wskutek czego Anglia podzieliła się na dwa obozy – zwolenników króla tzw. kawalerów oraz stronników parlamentu tzw. okrągłych głów. Ostatecznie w roku 1645 doszło do zwycięstwa wojsk parlamentu dowodzonych przez Olivera Cromwella nad zwolennikami monarchy pod Naseby i wzięcie króla do niewoli.

Wojna domowa w Anglii – Skutki

Niedługo po zakończeniu działań wojennych doszło do powołania tzw. parlamentu kadłubowego, który skazał na śmierć Karola I. 30 stycznia w roku 1649 doszło do ścięcia króla. Następnie w maju tego samego roku ustanowiono w Anglii republikę. Państwem rządziła od tego momentu armia oraz parlament kadłubowy. W tej ostatniej instytucji, spośród dawnych 200 posłów pozostawiono 50 wiernych Cromwellowi.

Z biegiem czasu Cromwell – głównie za sprawą wiernej jemu armii, umacniał swoją władzę w kraju. W roku 1653 rozwiązał ostatecznie parlament kadłubowy i obwołał się Lordem Protektorem. Po jego śmierci do władzy ponownie powrócili Stuartowie. Jednak restauracja monarchii nie oznaczała cofnięcia zdobyczy rewolucji, w szczególności jeśli idzie o pozycje parlamentu. W roku 1660 rządy objął – Karol II Stuart.

W tym też okresie formowały się trwałe układy sił w polityce wewnętrznej. Zachowawczy politycy – związani zwłaszcza z ziemiaństwem, skupili się wokół króla tworząc stronnictwo torysów. Wówczas również skonsolidowała się burżuazyjna opozycja, później nazwana wigami.

W XVII stuleciu ukształtował się również ostatecznie dwupartyjny system polityczny, zapewniający skuteczność oraz stabilność brytyjskim rządom parlamentarnym. W roku 1679 parlament uchwalił prawo zwane – Habeas Corpus Act, które jednoznacznie definiowało zasady nietykalności osobistej. W praktyce oznaczało to, iż aresztowanie mogło nastąpić tylko i wyłącznie na podstawie nakazu sądowego, w ciągu 24 godzin należało przestawić zatrzymanemu zarzuty, a w przeciągu 20 dni osądzić.