Postimpresjonizm

Postimpresjonizm to zespół zjawisk obserwowany głównie w sztuce francuskiej na przełomie wieków XIX i XX. Choć ramy czasowe zostały określone wyjątkowo precyzyjnie – od 1886 r. (ostatnia wystawa impresjonistów) do 1905 (pierwsza wystawa fowistów) – nie oddaje to oczywiście w pełni zjawisk zachodzących w sztuce.

Jak wskazuje sam termin, jest to nurt następujący po impresjonizmie, wyrastający z impresjonizmu, jednak w dużej mierze odrzucający jego założenia. Z jednej strony postimpresjoniści kontynuowali zainicjowane przez impresjonistów poszukiwania kolorystyczne, z drugiej zaś – odrzucali zasadę mimesis. Według nich obraz powinien być autonomicznym dziełem sztuki. Inwencja artysty była ważniejsza niż wierne naśladowanie rzeczywistości. Ich twórczość charakteryzowała się większym ładunkiem emocjonalnym, była też bardziej subiektywna.

Georges Seurat Niedzielne popołudnie na wyspie Grande Jatte
Georges Seurat „Niedzielne popołudnie na wyspie La Grande Jatte” (1884-1886)

 

O ile impresjoniści ogromny nacisk kładli na ukazanie gry świateł, o tyle postimpresjoniści dbają raczej o bogaty koloryt dzieła. Postimpresjonizm uwalnia artystę od akademickich norm. Jego zadaniem nie jest już uchwycenie przemijającej ulotnej chwili, ale oddanie swoich emocji, przemyśleń, uczuć. Stąd pewien zwrot w stronę symbolizmu.

Przedstawicielami tego nurtu byli m.in.: Vincent van Gogh („Słoneczniki”), Paul Gauguin, Paul Cézanne („Wielkie kąpiące się”) i Henri Toulouse-Lautrec, Georges Seurat („Kąpiel w Asnieres”, „Niedzielne popołudnie na wyspie La Grande Jatte”) i wielu artystów związanych ze szkołą z Pont-Aven. Wielu z nich na bazie postimpresjonizmu stworzyło własne indywidualne maniery malarskie.

Postimpresjonizm stał się inspiracją dla wielu awangardowych ruchów takich jak neoimpresjonizm, symbolizm czy fowizm.