Osobowość człowieka

Możemy wymienić kilka definicji osobowości, w zależności jakie czynniki weźmiemy pod uwagę. W pierwszym wypadku osobowością nazwiemy zespół w miarę stałych cech i właściwości, które specyficzne są dla danej jednostki i dzięki którym jesteśmy w stanie wyróżnić ją spośród reszty ludzi. W innym znaczeniu jest to „zespół psychologicznych mechanizmów: np. tożsamość, mentalność, potrzeby, postawy, inteligencja, uznawane wartości, które powodują, że człowiek jest zdolny do kierowania własnym życiem, a jego zachowania są zorganizowane i względnie stałe”.

Wzorując się na drugiej ze wspomnianych definicji uznać należy wskazane w niej przykłady, czyli np. tożsamość, mentalność, potrzeby za elementy składowe osobowości. Cześć badaczy wskazuje, iż na osobowość składają się trochę inne elementy, mianowicie: temperament, inteligencja oraz zdolności.

Podstawę ludzkiej osobowości tworzą w najważniejszej mierze predyspozycje wrodzone, takie jak: zdolności umysłowe, zmysłowe, uczuciowe czy ruchowe. Nie zmienia to faktu, że wpływ na ukształtowanie osobowości ludzkiej mają także czynniki środowiskowe, społeczne oraz rodzinne, które oddziałują na jednostkę w trakcie jej życia.

Każdy człowiek posiada własną osobowość, inną od reszty osób na świecie, jest to zatem pewien wyróżnik jednostki spośród masy ludzi. Jednocześnie osobowości ludzkie ujmowane są w pewne schematy, grupy. I tak wyróżnić można 2 typy osobowości: introwertyczną oraz ekstrawertyczną.

Introwertykiem nazwiemy osobę, która ma skłonności do małej otwartości na świat zewnętrzny i ludzi, z reguły jest to osoba zamknięta w sobie, ukierunkowana na własne myśli i emocje, lubiąca samotność. Z kolei ekstrawertycy odznaczają się otwartością na świat, na nowe znajomości, są osobami otwartymi na relacje z ludźmi, swoją energię czerpią właśnie z kontaktów z innymi, są energiczni, lubią pracować w grupie, często zdarza się, że najpierw działają a dopiero później podejmują skłaniają się do refleksji nad tym, co zrobili.

Oprócz rodzajów osobowości warto wskazać również na dwa inne modele osobowości: autorytarny i demokratyczny.

Osobowość autorytarną posiadają ludzie, którzy dzielą osoby ze swojego otoczenia na silnych (których traktują jako autorytet) i słabych (których nie szanują), i w zależności od tego albo się im podporządkowują, albo starają się ich zdominować. Osoby te często oceniają ludzi na podstawie stereotypów, pozorów czy uprzedzeń. Natomiast człowiek o osobowości demokratycznej postrzega ludzi jako równych sobie, nie wyróżnia jednych nad innymi, jest tolerancyjny wobec wszystkich, jednakowo szanuje ich.