Opracowanie

Geneza


Przypowieść o dobrym i złym drzewie pochodzi z Nowego Testamentu, z Ewangelii świętego Łukasza. Pod względem gatunkowym nie mamy tu do czynienia z typową przypowieścią, ponieważ nie pojawia się rozwinięty wątek narracyjny. Można w tym wypadku mówić raczej o alegorycznym obrazie, który stanowi wykładnię istoty dobra i zła.

Czas i miejsce akcji

Czas nie został w przypowieści określony. Można powiedzieć, że jest to okres letnio-jesienny, czyli czas owocowania drzew, zwłaszcza winogron. Samo pojęcie akcji natomiast nie ma w wypadku tej przypowieści zastosowania, ponieważ nie dostrzega się tu następstwa wydarzeń.

Interpretacja

Główny sens przypowieści objaśnia sam Chrystus - chodzi tu o znaczenie dydaktyczne. Jezus za pomocą alegorycznego obrazu dwóch drzew uczy, w jaki sposób odróżnić dobro od zła. Owoce symbolizują skutki ludzkich działań. To one stanowią decydujące kryterium oceny czynów człowieka. Mamy tu do czynienia z logiką dwuwartościową: owoce mogą być dobre albo złe, nie ma żadnej jakości pośredniej. Podstawową zasadą budowy metaforycznego obrazu jest więc wyrazisty kontrast pomiędzy dobrem i złem, które w żadnym wypadku nie mogą być ze sobą tożsame. Z kolei pomiędzy samym drzewem a jego owocem zachodzi związek oparty na ścisłej integralności. Drzewo i jego owoc stanowią jedną całość. Podobnie jest z człowiekiem, o którym mówi Chrystus. To, co człowiek ma we własnym wnętrzu („wydobywa ze skarbca swego serca”), manifestuje się również na zewnątrz: „Bo z obfitości serca mówią jego usta”.

Przypowieść poucza więc, że coś, co jest pozornie ukryte, można poznać za pomocą zewnętrznych symptomów. Naturę zła, które Chrystus ma na myśli odzwierciedla stosowana w przypowieści metaforyka. Cierń kojarzy się z zadawaniem innym bólu, natomiast jeżyna w Palestynie to owoc, który wprawdzie wykazuje dużą odporność na działanie warunków klimatycznych, ale jest on bezużyteczny, ponieważ nie zawiera soku. Zło polega zatem nie tylko na wyrządzaniu krzywdy, ale również na powstrzymywaniu się od czynienia dobra, którego symbolem są słodkie, soczyste owoce: figi i winogrona.