Nieznośna lekkość bytu, reż. P. Kauffman – opracowanie

Geneza

Melodramat amerykańskiej produkcji, zrealizowany na podstawie powieści czeskiego pisarza Milana Kundery pod tym samym tytułem. Światowa premiera filmu miała miejsce 5 lutego 1998 roku. Reżyser Philip Kauffman podjął się trudnego zadania ekranizacji powieści Kundery, jednak z pomocą znakomitych scenarzystów oraz obsady aktorskiej dzieło odniósł na ekranie duży sukces.

 

Tematyka

Akcja filmu rozgrywa się w Pradze w 1968 roku – jest to czas tzw. Praskiej Wiosny, czyli burzliwego procesu liberalizacji Czechosłowacji przez Związek Radziecki. Głównym bohaterem jest Tomasz, chirurg, który cieszy się tak dużym powodzeniem u kobiet, że stają się one jego pasją, a w zasadzie – obsesją. Dochodzi do tego, że spotyka się z kilkoma kochankami jednocześnie. Częściowo jego życie zmienia się gdy poznaje prowincjonalną kelnerkę Teresę. Do prywatnego życia pary wkraczają wydarzenia polityczne, które zmuszają ich do podjęcia ważnych życiowych decyzji (m.in. o emigracji).

 

Recepcja

Film Philipa Kauffmana zdobył kilka prestiżowych nagród. W roku 1998 został wyróżniony nagrodą Oscara w dwóch kategoriach: „Najlepszy scenariusz zaadaptowany” oraz „Najlepsze zdjęcia”. W 1988 roku odebrał Złoty Glob jako „Najlepszy dramat”, a aktorka Lena Ollin była nominowana w kategorii „Najlepsza aktorka dramatyczna”, za rolę w tej ekranizacji. Scenariusz filmu (stworzony przez samego reżysera przy współpracy z Jeane-Claudem Carrierem) otrzymał także Nagrodę Brytyjskiej Akademii Filmowej (BAFTA) w 1988 roku.

 

Problematyka

Za Milanem Kunderą Kauffman przedstawił historię miłości dwójki, a właściwie trójki bohaterów, rozgrywającą się na tle burzliwych zdarzeń historycznych. W trakcie przebiegu akcji dochodzi do Praskiej Wiosny, inwazji Związku Radzieckiego na Czechosłowację, a na końcu wybrzmiewają echa komunistycznych represji i emigracji czeskich intelektualistów. Przy całym skomplikowaniu sytuacji społeczno-politycznej Czechosłowacji losy bohaterów (Tomasza, Teresy i Sabiny) przepełnione są wyrazistą erotyką, nie pozbawioną bynajmniej akcentów egzystencjalnych i filozoficznych – stanowią one ważną część narracji utworu (zarówno książki, jak i jej ekranizacji).