- Sprawdzian z języka polskiego po dziale 2 „Uwaga, uczucia!" dla klasy 5 (podręcznik Nowa Era „NOWE Słowa na start!") warto przygotować w dwóch wersjach – grupa testu A i grupa testu B.
-
Zakres materiału obejmuje emocje bohaterów, formy wypowiedzi (opowiadanie, sprawozdanie, opis), części mowy – w tym rzeczownik i czasownik – oraz pracę z tekstami literackimi; filmy na TikToku związane z emocjami mogą stanowić dodatkową inspirację.
-
Artykuł jest poradnikiem nauczycielskim: krok po kroku, jak konstruować zadania zgodne z podstawą programową i podręcznikiem Nowa Era (ostatnia aktualizacja 2026 09 28).
-
Celem nie jest udostępnianie gotowców pdf do download, lecz pomoc w samodzielnym tworzeniu sprawdzianu; odpowiedzi do testu są również dostępne w materiałach nauczyciela.
-
Przewidziane są dwie wersje testu (A/B), kryteria oceniania oraz wskazówki dotyczące różnicowania poziomu trudności w klasie piątej.
- Zachęcam Cię do pobrania mojego autorskiego sprawdzianu/testu: „Uwaga, uczucia!" – język polski klasa 5, dział 2 (Nowa Era):
Wprowadzenie: sprawdzian po dziale 2 „Uwaga, uczucia!"
My – nauczyciele – wiem, jak ważne jest przemyślane podsumowanie działu poświęconego emocjom. Sprawdzian język polski klasa 5 rozdział 2 „Uwaga, uczucia!" w podręczniku Nowa Era zamyka pierwsze tygodnie pracy (wrzesień–październik), w których uczniowie powtarzają wiedzę o emocjach i relacjach międzyludzkich.
Rozdział 2 w podręcznikach do języka polskiego często dotyczy właśnie emocji i relacji – choć programy nauczania języka polskiego w klasie 5 mogą się różnić w zależności od podręcznika, struktura „NOWE Słowa na start!" daje solidne ramy.
To nowa era pracy z tekstem: łączymy lektury, teksty użytkowe i proste materiały audiowizualne. Poniżej pokazuję, jak zaplanować test, jakie umiejętności sprawdzać i jak dostosować ćwiczenia do zróżnicowanej klasy.
Zakres materiału: co powinien obejmować sprawdzian z działu 2
Poniższa lista precyzyjnie rozpisuje treści z podstawy programowej i podręcznika Nowa Era, które warto zweryfikować na sprawdzianie.
Treści literackie:
-
W rozdziale 2 odbywa się analiza utworów literackich w kontekście emocji – fragmenty opowiadań o przyjaźni, lęku, wstydzie i radości
-
Na sprawdzianach z języka polskiego uczniowie analizują teksty literackie: sprawdzamy rozumienie dosłowne i przenośne, nastrój, nazywanie uczuć bohaterów
Umiejętności językowe:
-
W rozdziale 2 omawia się zagadnienia gramatyki związane z rzeczownikami – uczniowie uczą się rozróżniania rzeczowników własnych i pospolitych; w zadaniach sprawdzających uczniowie muszą określić rodzaj, liczbę i przypadek rzeczowników
-
Rozpoznawanie części mowy użytych do opisu uczuć: przymiotniki, czasownik, przysłówki oraz części zdania
-
Poprawne stosowanie interpunkcji w zdaniach z wykrzyknikami i wołaczami („Hej!", „Mamo!")
-
Rozdział obejmuje zasady pisowni i interpunkcji, w tym użycie dwukropka; zagadnienia ortografii dotyczą pisowni wyrazów z końcówkami -ę i -ą
-
Budowanie zdania zróżnicowanych pod względem formy: oznajmujące, pytające, rozkazujące, wykrzyknikowe
Tworzenie wypowiedzi:
-
Opowiadanie o przeżyciu (120–150 słów) i opis przeżycia bohatera
-
Forma sprawozdania jest jednym z tematów wypowiedzi pisemnych omawianych w klasie 5
-
Redagowanie notatek, ogłoszeń, wpisów na klasowy blog – kompletne karty pracy pomagają w przygotowaniu do wydrukowania
Struktura sprawdzianu: grupa testu A i B
Dwie wersje (grupa testu A i grupa testu B) ograniczają ściąganie i pozwalają różnicować trudność. Oto sugerowana struktura:
-
Część I – rozumienie tekstu: wspólny tekst dla obu grup, różne zestawy pytan (jednokrotny wybór, dobieranie, krótkie odpowiedzi pisemne); typowe zadania sprawdzające obejmują rozpoznawanie uczuć bohaterów w tekstach
-
Część II – język polski, zagadnienia gramatyczne: podobne typy zadań w wersji A i B, lecz inne przykładowe zdania i wyrazy
-
Część III – wypowiedź pisemna: dwa zbliżone tematy dla grupy A (opowiadanie) i B (opis sytuacji emocjonalnej)
Zachowujemy tę samą liczbę punktów i czas (45 minut). Grupa A może mieć więcej zadań zamkniętych, grupa B – więcej otwartych. Test jest dostępny w formacie pdf do druku. Zgodność z wymaganiami Nowej Ery i podstawą programową dla klasy 5 pozostaje priorytetem.
Typy zadań i przykładowe obszary oceniania
Poniżej praktyczny katalog – każdy punkt to pomysł na konkretne zadanie:
Rozumienie tekstu:
-
Wskazanie dominującego uczucia w scenie z odniesieniem do konkretnego zdania
-
Pytania o przyczyny i skutki emocji bohatera
-
Rozpoznawanie środków stylistycznych (porównanie, epitety)
Wiedza o języku:
-
Podkreślanie przymiotników określających nastrój
-
Transformacje zdań (oznajmujące → wykrzyknikowe)
-
Ćwiczenia z interpunkcją dialogów (myślniki, przecinki przy wołaczu)
Wypowiedź pisemna:
-
Temat: „Opisz sytuację, kiedy czułeś/czułaś dumę z siebie" – kryteria: wstęp–rozwinięcie–zakończenie, poprawność językowa, nazywanie emocji
-
Nauczyciel dba o bezpieczny dobór materiałów multimedialnych jako inspiracji
Ocenianie kształtujące:
-
Krótka samoocena ucznia po sprawdzianie (2–3 pytania: „Które zadanie było najtrudniejsze?")
Ocenianie, analiza wyników i aktualizacja materiałów
Kryteria punktacji:
-
Rozumienie tekstu: 30–35% punktów
-
Wiedza o języku polskim: 25–30%
-
Wypowiedź pisemna: reszta
Progi ocen:
-
Celujący: ≥ 90%, bardzo dobry: 75–89%, dobry: 60–74%, dostateczny: 40–59%, niedostateczny: < 40%
Analiza wyników – odnotujmy, które zadania sprawiły trudność obu grupom testu. Typowe problemy: mylenie zbliżonych uczuć, błędy w interpunkcji dialogu, trudności z odmianą rzeczownika. Wracamy do nich na kolejnych lekcjach.
Aktualizacja – coroczna aktualizacja 2026 09 sprawdzianu (zachowujemy trzon wymagań, dodajemy nowe teksty i konteksty). Przy pracy z emocjami zachowujmy wrażliwość – unikajmy tematów mogących uruchomić traumę, pozwalajmy na rezygnację z pisania o zbyt osobistych doświadczeniach.
FAQ – najczęstsze pytania nauczycieli o sprawdzian po dziale 2
Czy mogę połączyć sprawdzian z oceną zachowania i kompetencji emocjonalnych?
Warto rozdzielić ocenę z języka polskiego (umiejętności językowe i literackie) od oceny zachowania. Równolegle można prowadzić rozmowę wychowawczą i projekty edukacyjne o emocjach – ale na sprawdzianie oceniamy konkretne kompetencje przedmiotowe.
Ile czasu przeznaczyć na sprawdzian z działu „Uwaga, uczucia!"?
Standardowo 45 minut. W klasach o wolniejszym tempie – do 60 minut, z odpowiednim zmniejszeniem liczby zadań. Liczba pytan powinna być realistyczna dla piątoklasistów.
Czy muszę przygotowywać dwie grupy testu (A i B)?
Nie jest to obowiązek formalny, ale dobra praktyka – szczególnie w licznych klasach. Przy małych grupach wystarczy jedna wersja, ale warto rotować zadania co rok.
Jak uwzględnić uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi?
Uproszczenie poleceń, zmniejszenie liczby zadań przy zachowaniu kluczowych umiejętności, wydłużenie czasu, możliwość odpowiedzi ustnej – w porozumieniu z pedagogiem i poradnią.
Czy warto korzystać z gotowych sprawdzianów dostępnych w internecie?
Można je traktować jako inspirację, ale najlepiej tworzyć autorskie zadania na podstawie podręcznika Nowa Era i potrzeb konkretnej klasy. Pamiętajmy o prawach autorskich – nie kopiujmy bez zgody. Materiały do wydrukowania i druku powinny być naszym własnym opracowaniem.