Narodowe Czytanie 2026 – „Dziady" Adama Mickiewicza - dekoracje i materiały

Piętnasta edycja Narodowego Czytania zbliża się wielkimi krokami. W 2026 roku Polacy w całym kraju i poza jego granicami sięgną po jedno z największych arcydzieł romantyzmu - „Dziady" Adama Mickiewicza. Finał akcji zaplanowano na 5 września 2026 roku, a przygotowania trwają już od wiosny.

Z tej okazji przygotowaliśmy dla Was świetne:

• plakaty
• dekoracje
• i gazetki szkolne.

Wszystkie dekoracje na Narodowe Czytanie pobierzesz klikając poniższy baner:

Najważniejsze informacje w dużym skrócie

• XV edycja narodowego czytania odbędzie się 5 września 2026 roku, a lekturą narodowego czytania są „Dziady" Adama Mickiewicza - dramat uznawany za fundament polskiej kultury.

• Para prezydencka - Karol Nawrocki i Marta Nawrocka - objęła patronat nad tegoroczną edycją.

• Akcja obejmuje szkoły, biblioteki, domy kultury oraz wydarzenia plenerowe w całej Polsce.

• Na oficjalnym kanale Narodowego Czytania na YouTube publikowany jest audiobook „Dziadów" - nowe odcinki ukazują się w każdą środę.

---

Najważniejsze informacje

Piętnasta edycja narodowego czytania to wydarzenie, które wpisuje się w ponad dekadę tradycji wspólnego głośnego czytania polskiej klasyki. Finał Narodowego Czytania 2026 odbędzie się 5 września i będzie poświęcony w całości „Dziadom" Adama Mickiewicza - dziełu, które od niemal dwustu lat kształtuje wyobraźnię kolejnych pokoleń Polaków.

Kluczowe dane tegorocznej edycji:

Element	Szczegóły
Numer edycji	XV (piętnasta)
Data finału	5 września 2026 (sobotę)
Lektura	„Dziady" Adama Mickiewicza
Patronat	Para Prezydencka - Karol i Marta Nawroccy
Zasięg	Ogólnopolski + wydarzenia za granicą

Akcja ma charakter ogólnopolski - angażuje lokalne instytucje, takie jak biblioteki i szkoły, a także domy kultury, organizacje pozarządowe i grupy nieformalne. Wydarzenie odbywa się zazwyczaj we wrześniu, ale wiele instytucji organizuje spotkania przygotowawcze przez cały rok, budując zainteresowanie lekturą na długo przed finałem.

Warto wiedzieć, że od 20 maja 2026 roku działa oficjalny kanał Narodowego Czytania na YouTube, gdzie co środę publikowane są kolejne odcinki audiobooka „Dziadów". To doskonały sposób na stopniowe zapoznanie się z tekstem przed wrześniowym finałem - zarówno dla tych, którzy czytają dramat po raz pierwszy, jak i dla osób chcących odświeżyć lekturę.

---

Czym jest Narodowe Czytanie?

Narodowe Czytanie to ogólnopolska akcja społeczna, która odbywa się corocznie od 2012 roku. Została zainicjowana przez Prezydenta RP z myślą o promocji czytelnictwa i budowaniu wspólnoty wokół polskiej literatury klasycznej. Od pierwszej edycji - kiedy Polacy wspólnie czytali „Pana Tadeusza" Adama Mickiewicza - akcja urosła do rangi jednego z największych wydarzeń kulturalnych w kraju.

Głównym celem Narodowego Czytania jest promocja czytelnictwa. Jednak cele są znacznie szersze - akcja integruje społeczeństwo i przypomina fundamentalne teksty literackie, które ukształtowały polską świadomość. Kiedy mówimy o wspólnego czytania wielkiej literatury, mamy na myśli coś więcej niż zwykłe odczytywanie tekstu na głos. To akt budowania jedną wspólnotę ducha, która łączy ludzi niezależnie od wieku, zawodu czy miejsca zamieszkania.

Wcześniejsze edycje

Historia akcji obejmuje szerokie spektrum polskiej literatury. Oto wybrane edycje:

• 2012 - „Pan Tadeusz" Adama Mickiewicza (inauguracja akcji)

• 2014 - „Trylogia" Henryka Sienkiewicza

• 2015 - „Lalka" Bolesława Prusa

• 2019 - „Nowele polskie"

• 2020 - „Balladyna" Juliusza Słowackiego

• 2022 - „Ballady i romanse" Adama Mickiewicza

• 2023 - „Nad Niemnem" Elizy Orzeszkowej (12. edycja Narodowego Czytania, która odbyła się 9 września 2023 roku)

• 2025 - utwory Jana Kochanowskiego

Każda edycja przypomina kolejne pozycje kanonu polskiej literatury patriotycznej i klasyki, zachęcając do interpretacji tekstów, które na co dzień mogą leżeć zapomniane na półkach. Narodowe Czytanie promuje polską literaturę i kulturę - nie tylko wśród uczniów i studentów, ale wśród każdego polaka, który chce uczestniczyć we wspólnej lekturze.

Cele i organizacja

Główne cele akcji:

• Popularyzacja czytania wśród wszystkich grup wiekowych

• Przypominanie najważniejszych dzieł literatury polskiej

• Budowanie wspólnoty wokół literatury i wartościach kształtujących naród

• Zachęta do samodzielnej interpretacji tekstów klasycznych

• Wzmacnianie poczucia tożsamości narodowej

Kolejne edycje są współorganizowane z samorządami, bibliotekami i szkołami, a część wydarzeń jest dofinansowywana przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. W Narodowym Czytaniu uczestniczą instytucje kultury i szkoły nie tylko w Polsce, ale również na całym świecie - wszędzie tam, gdzie żyją Polacy i osoby zainteresowane polską kulturą.

W 2026 roku akcja powraca do romantyzmu, sięgając po „Dziady" - jedno z najważniejszych dzieł Adama Mickiewicza i zarazem wybitne dzieło tożsamościowe zrozumiałe przez kolejne pokolenia czytelników.

---

„Dziady" Adama Mickiewicza jako lektura Narodowego Czytania 2026

„Dziady" to nie tylko dramat romantyczny - to narodowe misterium, które łączy pamięć historyczną, obrzędowość ludową i refleksję nad wolnością narodu. Mickiewicz w swoim genialnym dramacie przeszłe dzieje splótł z wizją przyszłości, tworząc tekst, który przemawia do kolejnych pokoleń z niezmienną siłą.

Piętnasta edycja narodowego czytania dedykowana jest właśnie „Dziadom" - a finał obchodów wyznaczono na 5 września 2026 roku, pod patronatem Prezydenta RP i Małżonki. Wybór tej lektury nie jest przypadkowy - to dzieło, które w sposób wyjątkowy scala przeszłość z przyszłością, historię Polski z losem jednostki, sacrum z profanum.

Części II i IV - obrzęd, duchy, ludowa moralność

Części II i IV „Dziadów", zwane wileńsko-kowieńskimi, powstały w latach 1820–1823 i zostały opublikowane w tomie „Poezji" w Wilnie w 1823 roku. Opierają się na ludowym rytuale dziadów - obrzędzie, w którym dusze zmarłych przychodzą do żywych, by prosić o pomoc, skarżyć się i pouczać.

Te tradycyjne obrzędy tworzą przestrzeń, w której spotykają się świat żywych i umarłych, wina i przebaczenie, ludzka moralność i tajemnice zaświatów. W części IV pojawia się postać Gustawa - romantycznego kochanka, którego cierpienie miłosne staje się punktem wyjścia do głębszej refleksji nad emocjonalnością i wartościami.

Część III - historia, wolność, Wielka Improwizacja

Część III, napisana wiosną 1832 roku w Dreźnie, to odpowiedź na upadek powstania listopadowego. Mickiewicz odniósł się w niej do represji wobec młodzieży, w tym do procesów filomatów, scen więziennych i przemocy zaborcy. To właśnie tutaj Gustaw przemienia się w Konrada - poetę-wieszcza, który w scenie Wielkiej Improwizacji rzuca wyzwanie samemu Bogu w imieniu cierpiącego narodu.

Część III łączy mistycyzm, mesjanizm i historię polski w jedno monumentalne dzieło, które z dumą można nazwać jednym z filarów polskiej literatury. Ta przeszłość wiąże się z przyszłością - Mickiewicz pisał nie tylko o swojej epoce, ale o uniwersalnym doświadczeniu zniewolenia i tęsknoty za wolnością.

Znaczenie tożsamościowe

„Dziady" to tekst, którego tradycja z dawnymi dziejami wpisana jest w świadomość pokoleń Polaków. Dramat scala przeszłe i przyszłe pokolenia wokół wspólnych wartości: wolności, pamięci i odpowiedzialności. Mickiewicz w tym genialnym dramacie uczynił literaturę narzędziem narodowych debat - o tożsamości, o przyszłości, o sensie poświęcenia.

Motywy i tematy warte podkreślenia podczas głośnego czytania:

• Wolność i zniewolenie - sceneria więzienia, opresja zaborcy

• Pamięć o ofiarach - tradycyjne obrzędy dziadów jako forma pamięci

• Odpowiedzialność jednostki za naród - Konrad jako symbol poety-proroka

• Rola poety-wieszcza - literatura jako przewodnictwo duchowe i moralne

• Przeszłość, która wiąże się z przyszłością - tekst wciąż aktualny w kontekście współczesnych debat o wolności i prawach człowieka

„Dziady" to dzieło, które nie pozwala zapomnieć. Każda lektura - czy to pierwsza, czy dziesiąta - odsłania nowe warstwy znaczeń i emocji.

Warto wspomnieć, że oficjalny audiobook „Dziadów" jest udostępniany na kanale YouTube Narodowego Czytania. Nowe odcinki publikowane są co środę, co umożliwia stopniowe zapoznawanie się z tekstem przed finałem akcji. To rozwiązanie szczególnie cenne dla osób, które chcą wrócić do lektury, ale nie mają czasu na jednorazowe przeczytanie całego dramatu.

---

Jak dołączyć do Narodowego Czytania „Dziadów" w 2026 roku?

W Narodowym Czytaniu może wziąć udział każdy - szkoła, biblioteka, dom kultury, organizacja społeczna, grupa nieformalna, a nawet rodzina czytająca dramat przy kuchennym stole. Kancelaria Prezydenta zachęca do jak najszerszego udziału, udostępniając narzędzia i materiały ułatwiające organizację.

Jak zgłosić wydarzenie - krok po kroku

1. Wejdź na stronę Prezydenta RP (www.prezydent.pl) do zakładki poświęconej Narodowemu Czytaniu.

2. Wypełnij elektroniczny formularz zgłoszeniowy - podaj tytuł wydarzenia, miejsce, datę, program, dane współorganizatorów i informacje kontaktowe.

3. Wyślij formularz i poczekaj na publikację zgłoszenia w oficjalnej bazie - zgłoszenie zostanie opublikowane w ciągu około 7 dni roboczych.

4. Po zatwierdzeniu Twoje wydarzenie pojawi się na oficjalnej liście wydarzeń Narodowego Czytania.

Szkoły i biblioteki mogą zgłaszać wydarzenia do Narodowego Czytania bezpośrednio - nie potrzeba żadnych specjalnych zezwoleń ani opłat.

Przykładowe formy udziału

• Czytanie wybranych fragmentów „Dziadów" w bibliotece lub czytelni

• Plenerowe wydarzenie na rynku miasta z udziałem lokalnej społeczności

• Szkolne inscenizacje scen więziennych lub obrzędu dziadów

• Wieczory dyskusyjne o romantyzmie i znaczeniu „Dziadów" dziś

• Czytanie online transmitowane w mediach społecznościowych

• Rodzinne czytanie w domu - zachęta, by we wspólnej lekturze uczestniczyły wszystkie pokolenia

Wskazówki organizacyjne

Organizatorzy powinni pamiętać o kilku praktycznych kwestiach:

• Egzemplarze tekstu - przygotuj wystarczającą liczbę kopii wybranych fragmentów (tekst „Dziadów" jest dostępny w bibliotekach, księgarniach i legalnie w wersjach cyfrowych)

• Podział ról - przydziel fragmenty poszczególnym lektorom; dobrze sprawdza się czytanie dialogowe

• Dekoracje i atmosfera - świece, symboliczne rekwizyty nawiązujące do obrzędu dziadów tworzą przestrzeń pełną nastroju i tajemnicy

• Nagłośnienie - przy wydarzeniach plenerowych zadbaj o odpowiedni sprzęt

• Promocja - wykorzystaj lokalne media, plakaty i media społecznościowe; oficjalne grafiki i logotyp akcji można pobrać ze strony Biblioteki Narodowej

Organizatorzy mogą pobrać materiały do druku - plakaty, grafiki, logotyp - z oficjalnej strony i wykorzystywać je w promocji oraz dokumentacji wydarzenia. Udział w akcji jest bezpłatny, a koszty organizacyjne (wynajem sali, materiały plastyczne, nagłośnienie) zależą wyłącznie od organizatora.

---

FAQ – najczęstsze pytania o Narodowe Czytanie „Dziadów"

Kiedy dokładnie odbędzie się Narodowe Czytanie „Dziadów" w 2026 roku?

Finał XV edycji Narodowego Czytania odbędzie się w sobotę, 5 września 2026 roku. To główny dzień ogólnopolskich wydarzeń, ale lokalne instytucje mogą organizować czytania również w dniach poprzedzających i następujących po finale. Wiele bibliotek i szkół planuje spotkania przygotowawcze już od początku września.

Czy w Narodowym Czytaniu mogą brać udział osoby prywatne?

Tak - osoby prywatne mogą dołączać do wydarzeń organizowanych przez biblioteki, szkoły czy domy kultury. Mogą też samodzielnie organizować małe spotkania czytelnicze - w domu, klubie książki czy kawiarni. Jeśli chcesz, by Twoje spotkanie pojawiło się na oficjalnej liście, warto zgłosić je przez formularz elektroniczny na stronie Prezydenta RP.

Czy trzeba przeczytać całe „Dziady" podczas jednego wydarzenia?

Nie ma takiego obowiązku. „Dziady" to dzieło obszerne i wymagające - organizatorzy najczęściej wybierają konkretne sceny i fragmenty. Szczególnie polecane do głośnego czytania są: obrzęd z części II, Wielka Improwizacja z części III, Widzenie Księdza Piotra czy scena Balu u Senatora. Celem akcji jest zainteresowanie lekturą, nie pełny odczyt dramatu za jednym razem.

Gdzie znajdę tekst „Dziadów" Adama Mickiewicza do Narodowego Czytania?

„Dziady" jako lektura szkolna i klasyka literatury polskiej są dostępne w bibliotekach publicznych, księgarniach oraz legalnie w wersji cyfrowej - m.in. w zasobach Polskiej Biblioteki Internetowej i Wolnych Lektur. Na stronie kancelaria prezydenta często pojawia się także specjalne wydanie PDF przygotowane na daną edycję. Ponadto audiobook „Dziadów" jest publikowany na oficjalnym kanale YouTube Narodowego Czytania.

Czy udział w Narodowym Czytaniu wiąże się z opłatami?

Samo zgłoszenie i udział w akcji Narodowego Czytania jest całkowicie bezpłatne. Koszty organizacyjne - takie jak wynajem sali, nagłośnienie czy materiały dekoracyjne - zależą od organizatora. Wiele wydarzeń opiera się na współpracy wolontariuszy i lokalnych instytucji, dzięki czemu pozostaje otwartych i darmowych dla wszystkich uczestników. To sprawia, że akcja jest dostępna dla każdego, kto chce wspólnie przeżyć wielką literaturę.