Rzeczpospolita Polska po 1989 roku

Przemiany polityczne drugiej połowy lat 80. XX wieku, których istotnym przejawem były obrady tzw. okrągłego stołu doprowadziły do bardzo wielu zmian w Polsce dotyczących sfery politycznej, gospodarczej i społecznej. Rok 1989 stał się swoistym symbolem, który pozwala na rozdzielanie najnowszej historii Polski na czas przed 1989 r. i czas po 1989 r.

Warto zaznaczyć, że po 1989 zaczyna się nazywać Polskę pojęciem III Rzeczpospolitej (dochodzi także do oficjalnej zmiany nazwy na Rzeczpospolita Polska), co ma na celu nawiązanie do spuścizny niepodległej II Rzeczpospolitej, funkcjonującej w dwudziestoleciu międzywojennym (od odzyskania niepodległości w 1918 r. do momentu kapitulacji w 1939 r.). W ten pojęciowy sposób zrywa się z długoletnią Polską Rzeczpospolitą Ludową – jej ustrojem politycznym, socjalistyczną, centralnie sterowaną gospodarką oraz całkowitym uzależnieniem politycznym od Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich.

W ciągu kilku lat po obradach okrągłego stołu w 1989 r. doszło do daleko idących zmian – należy przede wszystkim podkreślić, iż doszło do pokojowego przemieszczenia władzy od rządzącej przez ponad 40 lat Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej do ugrupowań opozycyjnych. Zmiany polityczne wynikały m.in. z konieczności podjęcia szybkich działań w sferze gospodarczej, ponieważ centralnie planowana gospodarka Polski pod koniec lat 80. doprowadziła kraj na skraj gospodarczej zapaści.

Rzeczpospolita Polska po roku 1989 to nowy organizm polityczny, zupełnie nowa jakość, targana jednak ogromnymi sprzecznościami wewnętrznymi (co przejawiało się m.in. w znacznym skłóceniu ugrupowań PRL-owskiej opozycji), problemami gospodarczymi (bezprecedensowym dążeniem do przejścia z gospodarki centralnie planowanej do gospodarki wolnorynkowej) i społecznymi (m.in. ujawnione kilkunastoprocentowe bezrobocie, kontrowersyjne kwestie rozliczania przeszłości komunistycznej).

Należy podkreślić, iż rok 1989 r. i związane z nim przemiany gospodarcze i polityczne miały tak istotne znaczenie, iż nawet obecnie – po upływie ponad 20 lat – jest on pewnym jasnym punktem na historycznej osi kraju. Rok ten umożliwił obecny rozwój kraju i możliwość patrzenia w przyszłość z perspektywy suwerennych, kapitalistycznych krajów Unii Europejskiej.