Rozmnażanie grzybów

Grzyby mogą rozmnażać się na zarówno bezpłciowo jak i płciowo.

Rozmnażanie bezpłciowe:

1. przez podział komórki macierzystej na dwie komórki potomne (u grzybów jednokomórkowych);

2. przez pączkowanie, gdzie nowy osobnik powstaje przez odpączkowanie od osobnika macierzystego – jest więc jego kopią (u grzybów jednokomórkowych);

3. przez fragmentację grzybni, czyli jej rozpad na mniejsze kawałki (u grzybów wielokomórkowych);

4. przez zarodniki, które produkowane są przez strzępkę haploidalną w procesie mitozy (mitospory) albo powstają przez podział mejotyczny (mejospory), któremu ulega jądro zygotyczne (wytworzone po kariogamii); wyróżniamy następujące typy zarodników:

zarodniki sporangialne powstają na końcach haploidalnych strzępek w sporangiach (kulistych zarodniach) w wyniku podziałów mitotycznych; wysypują się po rozerwaniu ścianki zarodni (są mitosporami);

zarodniki konidialne powstają na końcach haploidalnych strzępek przez odcięcie ich fragmentu; zazwyczaj posiadają jedno jądro komórkowe (są mitosporami);

zarodniki workowate zwane askosporami powstają po 8 w workowatej zarodni, czyli worku w wyniku podziału mejotycznego (a następnie mitotycznego) jądra zygotycznego; występują u workowców (są mejosporami);

Worek z askosporami

Worek smardza wyniosłego zawierający askospory/Peter G Werner(13.05.2008)/
commons.wikimedia.org

zarodniki podstawkowe zwane bazydiosporami powstają po 4 na tzw. podstawce (która jest organem homologicznym do worka) w wyniku podziału mejotycznego jądra zygotycznego, występują u podstawczaków (są mejosporami);

Podstawka z bazydiosporami

Strzępki grzybni (niebieskie) i wyrastające z nich dwie podstawki (czerwone) z bazydiosporami (zielone)/
J.Marqua (25.02.2011)/commons.wikimedia.org

5. dodatkowo porosty mogą rozmnażać się przez wyrostki (cienkie i kruche odgałęzienia, które odłamują się od plechy) i urwistki (jedna lub kilka komórek glonów otoczone kilkoma strzępkami grzybów, które wydostają się z wnętrza plechy po pęknięciu powierzchni porostu);

Rozmnażanie płciowe:

Grzyby rozmnażają się płciowo na drodze gamii, do której zaliczamy następujące odmiany:

1. gametogamia – polega na łączeniu się haploidalnych gamet i wytworzeniu zygoty; występuje u skoczków;

2. gametangiogamia – polega na łączeniu się całych gametangiów (które mogą ale nie muszą być zróżnicowane na lęgnie i plemnie); występuje u wyspecjalizowanych skoczków, sprzężniowych i workowców;

3. somatogamia – polega na łączeniu się dwóch haploidalnych strzępek (określanych jako strzępka + i strzępka – ) należących do dwóch różnych osobników; jest wynikiem redukcji gamet i gametangiów; występuje u podstawczaków;

W cyklu rozwojowym workowców i podstawczaków po gametangiogami (u pierwszych) lub somatogami (u drugich) dochodzi najpierw do plazmogamii a potem do kariogamii.

Plazmogamia – polega na zlaniu się cytoplazmy plemni i lęgni (workowce) lub cytoplazmy połączonych strzępek (podstawczaki) i utworzeniu fazy jąder sprzężonych (jądra ustawiają się razem dwójkami ale nie łączą się ze sobą – tworzą strzępkę dikariotyczną).

Kariogamia – polega na zlaniu się jąder sprzężonych w hymenium (warstwie rodzajnej), czyli wydzielonej części owocnika; wyłania się jądro zygotyczne, z którego w wyniku podziału mejotycznego powstają haploidalne mejospory (askospory u workowców, bazydiospory u podstawczaków).