Na stronie używamy cookies. Korzystanie z witryny oznacza zgodę na ich wykorzystywanie. Szczegóły znajdziesz w Regulaminie.

Uczyć bawiąc - realizacja oświeceniowej zasady na przykładzie twórczości Ignacego Krasickiego

Autor:
Drukuj
Drukuj
Rozmiar
AAA

Docere et delectare (nauczać i bawić) to formuła wyznaczająca zadania oświeceniowej literaturze. Literatura poprzednich epok również je realizowała, jednak w osiemnastym wieku zwiększył się nacisk na dydaktyzm, sztuka miała bowiem wychowywać ludzi na oświeconych obywateli.

Jednym z realizatorów tej misji w Polsce był biskup Ignacy Krasicki – autor satyr, bajek, poematów heroikomicznych, powieści i innych utworów, które łączył nadrzędny cel wychowawczy.

„I śmiech niekiedy może być nauką,/ Kiedy się przywar, nie osób natrząsa (...)” – pisał poeta w „Monachomachii”. Cel ten realizował doskonale w swoich bajkach – utworach krótkich, lekkich dowcipnych, zawierających jednocześnie morał. Krasicki często czynił bohaterami bajek zwierzęta, które symbolizowały określone ludzkie cechy. W zwięzły i zabawny sposób przedstawiał proste historie, które niosły ze sobą naukę. Morał bywa wyrażony u Krasickiego expressis verbis, czasem jednak odbiorca sam musi wyciągnąć lekcję z przedstawionych zdarzeń.

Tematem bajek są najczęściej ludzkie przywary: pycha i próżność („Szczur i kot”, „Kruk i lis”, „Malarze”), dewocja („Dewotka”), naiwność („Jagnię i wilcy”), a nawet przesadna wiarę w rozum („Filozof

Polecamy również:

  • Bajki Krasickiego - opracowanie (geneza, czas i miejsce akcji, motywy)

    Ignacy Krasicki tworzył swój zbiór bajek przez cztery lata - „Bajki i przypowieści na cztery części podzielone” datuje się na 1776-78 (data wydania to 1779 r.), natomiast ich kontynuacja „Bajki nowe” powstały w latach 1779-1780. W jednym tomie ukazały się w 1804 roku w...

  • Satyry Krasickiego - opracowanie (geneza, czas i okoliczności powstania, tematyka)

    Krasicki pisał satyry w latach 1778-1784, już jako uznany autor, także utworów o charakterze komicznym. Wcześniej ukazały się m.in. „Monachomachia” i „Antymonachomachia” – dzieła, w których autor dał się poznać jako poeta o ostrym i celnie trafiającym piórze.

  • Monachomachia - streszczenie

    Pieśń PierwszaUtwór rozpoczynają cztery wersy wypełnione sentencjami. Jedna z nich :„Nie wszystko złoto, co się świeci” jest znanym i używanym przysłowiem do dziś.W kolejnych dwunastu wersach przedstawiony został temat utworu. Bohaterami będą mnisi opisani  jako „rycerze boscy i nadzy...

  • Mikołaja Doświadczyńskiego przypadki - streszczenie i plan wydarzeń

    Mikołaj Doświadczyński jest głównym bohaterem książki i właściwie cała ona jest jego biografią. Z ważniejszych informacji na jego temat warto wymienić, iż urodził się we wsi Szumin w rodzinie szlacheckiej. Rodzice jego nie byli zbytnio wykształceni i preferowali tradycyjne metody wychowawcze. Za sprawą wuja...

  • Hymn do miłości Ojczyzny - interpretacja i analiza wiersza

    Utwór powstał w roku 1774, po raz pierwszy został publicznie odczytany przez autora w trakcie jednego z czwartkowych obiadów u króla Stanisława Augusta. Poeta napisał go jako hymn dla Szkoły Rycerskiej. Później zaś włączył „Hymn” do „Myszeidy”, gdzie stanowi piątą...