Na stronie używamy cookies. Korzystanie z witryny oznacza zgodę na ich wykorzystywanie. Szczegóły znajdziesz w Regulaminie.
ZAMKNIJ X

Motyw deesis - przykłady, opis, znaczenie

Ostatnio komentowane
Nice
Ududkzkz • 2016-09-24 19:09:07
fsfsd
dasda • 2016-09-24 15:28:00
gówno
klaudi • 2016-09-23 17:23:08
DOBRE TO ByLO
MICHAŁ • 2016-09-21 07:23:57
Dlugieee
kora • 2016-09-19 16:51:05

Język polski

Autor:
Drukuj
Drukuj
Rozmiar
AAA

Motyw deesis - przykłady, opis, znaczenie

Deesis i wielkie deesis

Słowo „deesis” wywodzi się z języka greckiego, w którym oznacza ono modlitwę, prośbę, orędownictwo.

W ikonografii chrześcijańskiej terminem tym określa się trójczłonowe przedstawienie Jezusa-Pantokratora (wszechwładcy, Pana całego stworzenia). Zazwyczaj znajduje się on w centrum ikony, siedzi na tronie i trzyma księgę. Obok umiejscowieni są Maryja i Jan Chrzciciel, stojący zawsze po prawej lub lewej stronie Chrystusa. W niektórych wypadkach pojawiają się jeszcze inni święci (np. apostołowie) lub aniołowie. W wypadku, gdy przedstawienie motywu deesis składa się z więcej niż trzech osób, mamy do czynienia z wielkim deesis. Rozwiązanie takie było szczególnie popularne na ikonostasach, czyli ozdobionymi ikonami ścianach oddzielających nawy.

Historia deesis

Motyw deesis narodził się w Bizancjum. Jego najstarszym wykorzystaniem, znanym w dzisiejszych czasach jest mozaika znajdująca się w Klasztorze św. Katarzyny na górze Synaj, którą datuje się na VI w. naszej ery. Najprawdopodobniej pierwotną domeną deesis było malarstwo, a dopiero później przeniknął on także do innych gałęzi sztuki – poezji, pieśni itp.

Deesis motyw opis
Ikonostas w cerkwi w Jarosławiu (pocz. XVIII w.)

 

Do zachodniej Europy motyw ten dotarł nieco później.

Polecamy również:

  • Ars moriendi - znaczenie, opis, dzieła

    Jedną z najważniejszych cech literatury średniowiecznej był jej silny dydaktyzm. Powstawały liczne utwory parenetyczne, których zadaniem było udzielanie wskazówek, dawanie przestróg czy zachęcanie do określonego działania. Wśród najpopularniejszych tematów można wyróżnić... Więcej »

  • Motyw danse macabre - znaczenie, opis, dzieła

    Danse macabre, czyli taniec śmierci, to średniowieczna alegoria ukazująca wszechobecność oraz uniwersalność śmierci. Najczęściej przedstawiana była ona jako figura taneczna (zazwyczaj koło lub korowód), w którym między ludźmi przedstawiającymi różne warstwy społeczeństwa pojawiał się szkielet... Więcej »

  • Motyw Stabat Mater Dolorosa - przykłady, opis, znaczenie

    „Stabat Mater Dolorosa/ Iuxta Crocem lacrimosa,/ dum pendebat Filius” („Stoi Matka obolała,/ Łzy pod krzyżem przepłakała,/ Gdy na krzyżu Syn jej mrze” (przekład Mirona Białoszewskiego) – tymi słowami rozpoczyna się średniowieczna sekwencja (XIII w.), którą napisał franciszkański... Więcej »

  • Motyw śmierci - Memento mori - znaczenie, utwory, opis

    Stanisław Kwiatkowski w swojej książce zatytułowanej „Średniowieczne dzieje Europy” napisał, że średnia długość życia w tej epoce wynosiła od 25 do 35 lat, a w czasach epidemii spadała nawet do 17. Dzisiaj dane te można uznać za szokujące, ale należy pamiętać, że w tamtych czasach istniała olbrzymia... Więcej »

5 + 3 =