Na stronie używamy cookies. Korzystanie z witryny oznacza zgodę na ich wykorzystywanie. Szczegóły znajdziesz w Regulaminie.
ZAMKNIJ X

Czynniki klimatotwórcze: astronomiczne, geograficzne

Ostatnio komentowane
Kosowo zajmuje bardzo szczególne miejsce w serbskiej mitologii narodowej i trzeba o tym p...
Michał • 2017-06-25 17:26:15
genialne
bobo • 2017-06-20 19:33:18
Przepraszam, ale islam nie jest religią a ideologią która podporządkowuje sobie wszyst...
Dyabeł • 2017-06-14 09:57:54
nie wiem o co ci chodzi
To ja • 2017-06-13 20:59:19
Interesujące no ;)
Olcix • 2017-06-13 14:33:24
Właściciel:
Drukuj
Drukuj
Rozmiar
AAA

Czynniki klimatotwórcze: astronomiczne, geograficzne

Czynniki klimatyczne są to warunki fizyczne i geograficzne, które z jednej strony decydują o zróżnicowaniu klimatów Ziemi, z drugiej zaś strony decydują o kierunku i tempie zmian klimatu. Oddziaływanie czynników klimatycznych polega na wpływaniu na przebieg procesów, które kształtują klimat.

Bardzo często pojęcie czynników klimatycznych ograniczane jest do czynników geograficznych, w tym zwłaszcza:

- wysokości Słońca nad horyzontem, zależnej od szerokości geograficznej i zmiennej w cyklu dobowym i rocznym,
- rodzaju podłoża (morze, ląd, pokrywa lodowa),
- wysokości bezwzględnej,
- rzeźby terenu,
- prądów morskich,
- szaty roślinnej,
- rodzaju gruntu,
- gospodarczej działalności człowieka.

Podstawowe znaczenie mają jednak czynniki astronomiczne:

- kształt Ziemi,
- ilość energii słonecznej docierająca do Ziemi (określana przez stałą słoneczną), zmienna w czasie w zależności od aktywności słonecznej,
- parametry ruchu obrotowego i obiegowego Ziemi, w tym zwłaszcza nachylenie osi Ziemi do płaszczyzny orbity pod kątem 66°33’, które w połączeniu z ruchem obiegowym Ziemi odpowiada zmiany pór roku).

Obok czynników astronomicznych i geograficznych na klimat danego obszaru silnie wpływają też czynniki cyrkulacyjne. Cyrkulacja atmosferyczna jest – co prawda – częścią składową stosunków klimatycznych danego obszaru, a nie czynnikiem wpływającym na klimat z zewnątrz, ale to właśnie ona decyduje np. o różnicach klimatów zachodnich (klimat suchy) i wschodnich (klimat wilgotny) wybrzeży kontynentów w szerokościach międzyzwrotnikowych, czy o występowaniu charakterystycznych dla klimatu Polski sezonów pogodowych jak majowi zimni święci, czy polska złota jesień.

Autor: dr Krzysztof Jarzyna z Instytutu Geografii UJK w Kielcach

Polecamy również:

  • Chemiczny skład atmosfery

    Mówiąc o składzie atmosfery ziemskiej, mamy na myśli skład powietrza atmosferycznego, czyli mieszaniny gazów występujących w atmosferze. Dwa najważniejsze gazy wchodzące w jej skład to azot – N2 (78,08%) i tlen – O2 (20,95%), które razem stanowią ponad 99% objętości powietrza... Więcej »

  • Budowa atmosfery - warstwy

    W obrębie atmosfery, najbardziej zewnętrznej spośród geosfer, również można wyróżnić szereg warstw. Najpopularniejszym kryterium wyróżniania tych warstw (sfer) jest pionowy profil temperatury powietrza. Analizując go wyróżniamy warstwy, w których temperatura spada wraz ze... Więcej »

  • Bilans promieniowania, bilans cieplny Ziemi - geografia

    Głównym źródłem energii napędzającym procesy kształtujące pogodę i klimat na Ziemi jest promieniowanie słoneczne. Długość fali tego promieniowania jest mniejsza niż 4 μm, nazywamy go promieniowaniem krótkofalowym. Największe natężenie promieniowania słonecznego przypada na długość fali... Więcej »

  • Chmury - powstawanie, rodzaje

    Para wodna (woda w gazowym stanie skupienia) dostaje się do atmosfery na skutek parowania z powierzchni zbiorników wodnych (najwięcej z mórz i oceanów) oraz parowania fizjologicznego roślin (transpiracji). Ilość pary wodnej w powietrzu atmosferycznym nazywamy wilgotnością powietrza. Dla... Więcej »

  • Powstawanie oraz rodzaje opadów i osadów atmosferycznych

    Opady atmosferyczne to produkty kondensacji pary wodnej, które urosły w chmurze na tyle, że pod wpływem siły ciężkości wypadają z chmury i spadają na powierzchnię ziemi. Osady atmosferyczne (opady poziome) to produkty kondensacji pary wodnej lub zamarzania kropelek wody tworzące się na wychłodzonej... Więcej »

Komentarze (1)
3 + 2 =
Komentarze
wiik • 2015-03-12 18:07:57
średnie niema nic o tym jak to działa na klimat